Reserve Bank of India (RBI) એ બેંકો માટે 'Minimum Capital Requirements for Market Risk' ફ્રેમવર્કને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. આ નિયમો **1 એપ્રિલ, 2027** થી અમલમાં આવશે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્લોબલ બેઝલ III (Basel III) ધોરણો સાથે તાલમેલ સાધવાનો છે.
નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
RBI એ નવી ગાઈડલાઇન્સ, જેનું નામ 'Reserve Bank of India (Commercial Banks – Minimum Capital Requirements for Market Risk) Directions, 2026' રાખવામાં આવ્યું છે, તે બહાર પાડી છે. આ નિયમો હેઠળ તમામ કોમર્શિયલ બેંકોએ (સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો, પેમેન્ટ બેંકો અને લોકલ એરિયા બેંકો સિવાય) હવે Simplified Standardised Approach (SSA) અપનાવવી પડશે.
ટ્રેડિંગ બુક પર અસર
આ ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ બેંકોની ટ્રેડિંગ બુક અને બેંકિંગ એસેટ્સ વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદરેખા દોરવાનો છે. હવે બેંકો મૂડી બચાવવા માટે નાણાકીય સાધનોને એક શ્રેણીમાંથી બીજી શ્રેણીમાં ટ્રાન્સફર કરી શકશે નહીં. આ પ્રકારની 'રેગ્યુલેટરી આર્બિટ્રેજ' પર હવે પૂર્ણવિરામ મુકાશે, જેનાથી બેંકોએ વાસ્તવિક જોખમો સામે વધુ સચોટ મૂડી રાખવી પડશે.
રોકાણકારો અને બેંકો માટે શું બદલાશે?
જે બેંકો પાસે મોટા ટ્રેડિંગ ડેસ્ક છે, ખાસ કરીને એવી બેંકો કે જેઓ મોટી માત્રામાં ઇક્વિટી, કોમ્પ્લેક્સ ફંડ્સ કે ડેરિવેટિવ્સમાં એક્સપોઝર ધરાવે છે, તેમની મૂડીની જરૂરિયાત વધી શકે છે. આનાથી તે બેંકોના ટ્રેડિંગ ઓપરેશન્સના રિટર્ન પર દબાણ આવી શકે છે.
પારદર્શિતા પર ભાર
RBI એ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ્સમાં પારદર્શિતા વધારવા પર પણ ભાર મૂક્યો છે. જે ફંડ્સ દૈનિક NAV (Net Asset Value) જાહેર નહીં કરે, તેમના પર વધુ કેપિટલ ચાર્જ લગાડવામાં આવશે. આ નિયમ બેંકોને તેમના રોકાણ પોર્ટફોલિયોને ફરીથી તપાસવા માટે મજબૂર કરશે, જેથી 1 એપ્રિલ, 2027 સુધીમાં સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ શકે.