રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ લાંબા સમયના વિરામ બાદ રેપો રેટમાં **25 બેસિસ પોઈન્ટનો** વધારો કરીને તેને **5.50%** કર્યો છે. વધતી જતી મોંઘવારી પર લગામ લગાવવા માટે લેવાયેલું આ પગલું સામાન્ય રોકાણકારો અને લોન લેનારાઓ પર સીધી અસર કરશે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ વ્યાજ દરોમાં લાંબા ગાળાના સ્થિરતાના તબક્કાનો અંત આણ્યો છે. 7 ઓક્ટોબર, 2026 થી અમલી બનતા આ નિર્ણય સાથે રેપો રેટ 25 બેસિસ પોઈન્ટ વધીને 5.50% પર પહોંચ્યો છે. મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) દ્વારા જાહેર કરાયેલ આ નિર્ણયને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' (Calibrated Tightening) તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે, જેનો અર્થ છે કે હવે RBI આર્થિક સ્થિતિ મુજબ વ્યાજ દરોમાં ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક ફેરફાર કરશે.
આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ ઓગસ્ટ મહિનામાં 4.82% સુધી પહોંચેલો રિટેલ ફુગાવો છે. વૈશ્વિક સ્તરે એનર્જીના ભાવ અને સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપને કારણે વધતી કિંમતો પર કાબૂ મેળવવા માટે RBI એ આ મોટું પગલું ભર્યું છે. રેપો રેટમાં વધારો થવાથી બેંકો માટે ફંડ મેળવવું મોંઘું બનશે, જેની સીધી અસર ગ્રાહકો સુધી પહોંચશે.
લોન લેનારાઓ અને સેક્ટર પર અસર
રેપો રેટ વધતા જ હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન મોંઘી થવાની પૂરી શક્યતા છે. જે ગ્રાહકોની લોન ફ્લોટિંગ રેટ સાથે જોડાયેલી છે, તેમની માસિક EMI માં વધારો થઈ શકે છે અથવા લોનનો સમયગાળો લંબાઈ શકે છે. ખાસ કરીને રિયલ એસ્ટેટ અને ઓટોમોબાઈલ જેવા સેક્ટર, જે કન્ઝ્યુમર ફાઈનાન્સ પર નિર્ભર છે, ત્યાં ડિમાન્ડમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ઊંચા વ્યાજ દરને કારણે ખરીદદારો પ્રોપર્ટી કે વાહન ખરીદવાનું ટાળી શકે છે, જે આ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.
દેશનો આર્થિક આઉટલુક
જોકે, મોનેટરી પોલિસી કડક હોવા છતાં RBI અર્થતંત્રની મજબૂતી અંગે આશાવાદી છે. RBI એ FY27 માટે જીડીપી (GDP) ગ્રોથનું અનુમાન વધારીને 7.1% કર્યું છે. આ દર્શાવે છે કે સેન્ટ્રલ બેંકને વિશ્વાસ છે કે ભારતીય અર્થતંત્ર વ્યાજ દરોમાં થયેલા આ વધારાને સહન કરી લેશે. આગામી સમયમાં રોકાણકારો માટે ફુગાવાના આંકડા અને ડિસેમ્બર મહિનાની પોલિસી બેઠક પર સૌની નજર રહેશે.