RBI હવે e-Rupee ને થાઈલેન્ડ, મલેશિયા અને વિયેતનામની સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDCs) સાથે જોડવા માટે વાતચીત કરી રહ્યું છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારને ઝડપી અને સસ્તો બનાવવાનો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં ક્રાંતિની તૈયારી
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ તેના ડિજિટલ રુપી (e-Rupee) ને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો સાથે જોડવાની દિશામાં કામ શરૂ કર્યું છે. આ પ્લાનનો મુખ્ય હેતુ મની ટ્રાન્સફરની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે. હાલમાં જ્યારે એક દેશમાંથી બીજા દેશમાં નાણાં મોકલવામાં આવે છે, ત્યારે તે ઘણી બેંકો મારફતે જાય છે, જે ખર્ચાળ અને ધીમી પ્રક્રિયા છે. સીધા ડિજિટલ લિંકઅપ દ્વારા RBI આ મધ્યસ્થીઓને દૂર કરી વેપારને ઝડપી અને સસ્તો બનાવવા માંગે છે.
પ્રોજેક્ટ નેક્સસ અને ભાવિ વ્યૂહરચના
આ પહેલ BIS દ્વારા સંચાલિત 'Project Nexus' નો એક ભાગ છે. આ પ્રોજેક્ટ વિવિધ દેશોની પેમેન્ટ સિસ્ટમ્સને એકબીજા સાથે જોડવા પર ભાર મૂકે છે. મે 2026 માં RBI અને State Bank of Vietnam વચ્ચે થયેલો કરાર પણ આ દિશામાં એક મોટું પગલું છે. ભારત 2026 માં BRICS નું અધ્યક્ષપદ સંભાળી રહ્યું છે, ત્યારે સ્થાનિક ચલણને પ્રોત્સાહન આપવાની આ વ્યૂહરચના ખૂબ મહત્વની માનવામાં આવે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
આ પ્રોજેક્ટ હજુ પાઈલટ સ્ટેજ પર છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો આ સફળ થાય તો ભારતીય નિકાસકારો અને આયાતકારો માટે ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે, જે ટ્રેડ કોમ્પિટિટિવનેસમાં વધારો કરશે. જોકે, ટેકનિકલ પડકારો અને દેશો વચ્ચેના કાયદાકીય માળખામાં સમાનતા લાવવી એ સૌથી મોટો પડકાર છે. રોકાણકારોએ આગામી સમયમાં ટેકનિકલ ટ્રાયલ્સ અને રેગ્યુલેટરી અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ.