Reserve Bank of India (RBI) એ ફોરેક્સ ફોરવર્ડ ટ્રાન્ઝેક્શન માટેના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. હવે ડોક્યુમેન્ટ વિનાના વ્યવહારની મર્યાદા $100 મિલિયનથી ઘટાડીને માત્ર **$5 મિલિયન** કરવામાં આવી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ રૂપિયો ગગડતો અટકાવવાનો છે.
ભારતીય રૂપિયામાં આવી રહેલા ઘટાડાને અંકુશમાં લેવા અને ફોરેક્સ માર્કેટમાં થતી સટ્ટાખોરી પર લગામ કસવા માટે RBI એ આ મોટું પગલું ભર્યું છે. હાલમાં રૂપિયો પ્રતિ ડોલર 97 ની નજીક ટ્રેડ કરી રહ્યો છે, જે ચિંતાનો વિષય છે.
બેન્કો અને ઈમ્પોર્ટર્સ પર શું અસર પડશે?
અગાઉ કંપનીઓ $100 મિલિયન સુધીના સોદા માટે કોઈપણ ત્વરિત પુરાવા આપ્યા વગર હેજિંગ કરી શકતી હતી. પરંતુ હવે $5 મિલિયન થી ઉપરના કોઈપણ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે બેન્કોએ ફરજિયાતપણે ટ્રેડ ડોક્યુમેન્ટ્સ ચકાસવા પડશે. આ નિયમને કારણે બેન્કો અને કોર્પોરેટ જગતમાં કામગીરીનો બોજ ઘણો વધી જશે.
'Anticipated Exposure' નો વિકલ્પ અને જોખમ
આ વધારાના પેપરવર્કથી બચવા માટે ઘણી કંપનીઓ હવે 'Anticipated Exposure' હેજિંગ તરફ વળી રહી છે, જ્યાં તેઓ ભવિષ્યના સંભવિત કેશ ફ્લોને આધારે ફોરવર્ડ કોન્ટ્રાક્ટ બુક કરી શકે છે. જો કે, જો તે વેપાર વાસ્તવિકતામાં ન થાય, તો કંપનીએ થયેલા તમામ નુકસાનની જવાબદારી ઉઠાવવી પડશે.
અન્ય નિયમો અને પડકારો
બેન્કોએ હજુ પણ અમુક ડેરિવેટિવ્સ પર 20% ફોરેન એક્સચેન્જ રિસ્ક રિઝર્વ (FERR) જાળવવું પડે છે, જે ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટમાં વધારો કરે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ કડક નિયમોથી સટ્ટાખોરી તો કદાચ ઓછી થશે, પરંતુ સાચા ઈમ્પોર્ટર્સ પર ખર્ચનો વધારાનો બોજ પડશે.