ક્રેડિટ કાર્ડ પર અજાણ્યા ટ્રાન્ઝેક્શન દેખાય તો ગભરાશો નહીં. RBI ના નિયમ મુજબ, જો તમે **૩ દિવસમાં** ફરિયાદ કરો છો, તો તમારી જવાબદારી શૂન્ય થઈ શકે છે. જાણો કેવી રીતે કાર્ડ બ્લોક કરાવવું અને ડિસ્પ્યુટ રજીસ્ટર કરવો.
ક્રેડિટ કાર્ડમાં અજાણ્યા ટ્રાન્ઝેક્શન જોવા મળે ત્યારે ગભરાવાને બદલે તરત જ એક્શન લેવી ખૂબ જરૂરી છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ગ્રાહકોના હિત માટે સ્પષ્ટ ગાઈડલાઈન્સ બનાવી છે, જેથી ફ્રોડના કિસ્સામાં ગ્રાહક પર આર્થિક બોજ ન આવે.
તાત્કાલિક શું પગલાં લેવા?
સૌથી પહેલા તમારા બેંકના સત્તાવાર કસ્ટમર કેરનો સંપર્ક કરો અને તમારું કાર્ડ તરત જ બ્લોક (Block) કરાવો. આનાથી કાર્ડનો દુરુપયોગ અટકી જશે અને તમારી ફરિયાદનો સમય પણ નોંધાઈ જશે.
શૂન્ય જવાબદારી (Zero Liability) નો નિયમ
RBI મુજબ, જો તમે ફ્રોડ ટ્રાન્ઝેક્શનની જાણ મેસેજ મળ્યાના ૩ વર્કિંગ ડેઝમાં કરો છો, તો તમારે કોઈ પણ નુકસાન ભોગવવું પડતું નથી. આ સ્થિતિમાં બેંક પોતે તે રકમની જવાબદારી સ્વીકારે છે. જો તમે મોડા જાણ કરશો, તો બેંકની પોલિસી મુજબ જવાબદારી નક્કી થશે.
શેડો રિવર્સલ (Shadow Reversal) એટલે શું?
ફરિયાદ કર્યા પછી બેંક તપાસ શરૂ કરે છે. નિયમ મુજબ, બેંકને ૧૦ વર્કિંગ ડેઝમાં ડિસ્પ્યુટેડ રકમ તમારા ખાતામાં 'શેડો રિવર્સલ' તરીકે પરત આપવી પડે છે. આનો અર્થ એ કે તપાસ દરમિયાન તમારા ખાતામાંથી પૈસા ઓછા નહીં રહે. તમારે માત્ર બાકીના જેન્યુઈન પેમેન્ટ્સ જ કરવાના રહેશે.
ડોક્યુમેન્ટેશન અને ફરિયાદ
તમારી પાસે રહેલા તમામ ટ્રાન્ઝેક્શન એલર્ટ્સ, સ્ક્રીનશોટ્સ અને બેંક સાથે થયેલા ઈમેલ વ્યવહાર સાચવી રાખો. જો બેંક તમારી ફરિયાદનો યોગ્ય નિકાલ ન કરે, તો તમે બેંકના 'ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ મિકેનિઝમ' (Grievance Redressal Mechanism) માં અપીલ કરી શકો છો. જો ત્યાંથી પણ ઉકેલ ન આવે, તો તમે RBI Ombudsman નો સંપર્ક કરી શકો છો.