સરકારી યોજનાઓ જેવી કે PM Mudra, PM SVANidhi અને PM Vishwakarma ના અમલીકરણમાં પ્રાઇવેટ સેક્ટરની બેંકો સરકારી બેંકો કરતા ઘણી પાછળ જોવા મળી રહી છે. આ લોન વિતરણમાં રહેલી ખામી આગામી સમયમાં રેગ્યુલેટરી દબાણનું કારણ બની શકે છે.
નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ છ મહિનામાં સરકારી અને ખાનગી બેંકો વચ્ચે સરકારી લોન યોજનાઓના અમલીકરણમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે. જ્યાં પબ્લિક સેક્ટરની બેંકો નાના ઉદ્યોગસાહસિકો અને ફેરિયાઓને લોન આપવામાં ઝડપ બતાવી રહી છે, ત્યાં ઘણી જાણીતી પ્રાઇવેટ બેંકો આ ટાર્ગેટ પૂરા કરવામાં સંઘર્ષ કરી રહી છે.
પ્રદર્શનમાં મોટો તફાવત
Pradhan Mantri Mudra Yojana (PMMY) ના આંકડા ચોંકાવનારા છે. FY27 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં HDFC Bank, Yes Bank, IDBI Bank અને Federal Bank જેવી મોટી પ્રાઇવેટ બેંકો તેમના વાર્ષિક ટાર્ગેટના માત્ર 24% થી 30% જ લોન વિતરણ કરી શકી છે. તેની સામે Bank of India એ ₹16,200 કરોડના ટાર્ગેટમાંથી 56% કામ પૂરું કર્યું છે, જ્યારે State Bank of India એ ₹27,976 કરોડનું વિતરણ કરીને મજબૂત પકડ જાળવી રાખી છે.
સ્કીમ મુજબ સ્થિતિ:
- PM SVANidhi: પબ્લિક બેંકોનો એપ્રોવલ રેટ 74% રહ્યો, જ્યારે પ્રાઇવેટ બેંકો માત્ર 20% એપ્લિકેશન જ મંજૂર કરી શકી છે.
- PM Vishwakarma: સરકારી બેંકોનો સક્સેસ રેટ 44% રહ્યો છે, જે પ્રાઇવેટ બેંકોના 36% કરતા વધારે છે.
- ક્લેઈમ સેટલમેન્ટ: સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં સરકારી બેંકોએ પેન્ડિંગ ઈન્ટરેસ્ટ સબવેન્શન ક્લેઈમ્સમાં 39% નો ઘટાડો કર્યો છે, જ્યારે પ્રાઇવેટ બેંકો આ બાબતે ઘણી પાછળ છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ વિલંબ પાછળ ટેકનિકલ ખામીઓ અને પ્રાઇવેટ બેંકોનું જોખમ લેવા બાબતે સાવચેતીભર્યું વલણ જવાબદાર હોવાનું મનાય છે. હાલમાં જ્યારે રિટેલ ફુગાવો 5.54% ના સ્તરે છે, ત્યારે નાના ઉદ્યોગસાહસિકો માટે આ લોન ખૂબ મહત્વની છે. Financial inclusion બાબતે સરકાર અને Reserve Bank of India (RBI) ખૂબ આક્રમક છે. જો પ્રાઇવેટ બેંકો તેમના ટાર્ગેટ પૂરા નહીં કરે, તો આવનારા સમયમાં તેમના પર રેગ્યુલેટરી દબાણ વધી શકે છે, જેની સીધી અસર તેમની કામગીરી પર પડી શકે છે.