જાહેર ક્ષેત્રના એકમો (PSUs) હવે બેંક લોનને બદલે બોન્ડ માર્કેટમાંથી ફંડ એકત્ર કરવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. બેંકો દ્વારા વસૂલવામાં આવતા વધારાના રિસ્ક અને સ્ટ્રેટેજી પ્રીમિયમને કારણે લોન લેવી મોંઘી બની છે, જેના પગલે REC Limited જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ પણ બોન્ડ ઈશ્યુ દ્વારા **₹4,000 કરોડ** ઊભા કર્યા છે.
જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ (PSUs) હવે તેમની મૂડીની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પરંપરાગત બેંક લોનને બદલે કોર્પોરેટ બોન્ડ માર્કેટને વધુ પસંદ કરી રહી છે. ટોપ-ટાયર બોરોઅર્સ માટે બેંક લોનમાં છુપાયેલા ખર્ચાઓ સામે આવતા, હવે બોન્ડ દ્વારા ફંડિંગ વધુ સસ્તું અને કાર્યક્ષમ સાબિત થઈ રહ્યું છે.
લોન લેવાનો વધતો ખર્ચ
બેંકો સામાન્ય રીતે કંપનીઓને લોન આપતી વખતે તેના સ્ટાન્ડર્ડ લેન્ડિંગ રેટ પર વધારાનો ખર્ચ ઉમેરે છે, જેને 'ક્રેડિટ રિસ્ક પ્રીમિયમ' અને 'બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજી પ્રીમિયમ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઉચ્ચ ક્રેડિટ રેટિંગ ધરાવતી કંપનીઓ માટે પણ આ પ્રીમિયમ લોનના વ્યાજ દરમાં 50 થી 200 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરે છે. પરિણામે, બોન્ડ માર્કેટમાં યીલ્ડ વધવા છતાં, બેંક લોનનું અસરકારક વ્યાજ દર વધારે રહે છે.
REC Limited નું ઉદાહરણ
તાજેતરમાં જ REC Limited એ આ ટ્રેન્ડને સાબિત કરતા ₹4,000 કરોડ ના બોન્ડ 8.3% ના યીલ્ડ પર પાંચ વર્ષ માટે ઇશ્યૂ કર્યા હતા. જો તેની સરખામણી સામાન્ય બેંક લોન સાથે કરવામાં આવે, તો વધારાના પ્રીમિયમ ઉમેરતા પહેલા જ બેંકના દરો આશરે 8.25% ની આસપાસ હોય છે, જેનો સ્પષ્ટ ફાયદો બોન્ડ માર્કેટમાં દેખાય છે.
બેંકિંગ લિક્વિડિટી અને વધતા યીલ્ડ
માર્કેટમાં લિક્વિડિટીની સ્થિતિ પણ બદલાઈ રહી છે. સપ્ટેમ્બરમાં જે સરપ્લસ ફંડ ₹11 લાખ કરોડ થી વધુ હતું, તેમાં હવે નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. RBI ના ઓપરેશન્સ, ટેક્સ આઉટફ્લો અને કરન્સી લીકેજ જેવા કારણોસર સિસ્ટમમાં ટાઈટનેસ જોવા મળી રહી છે. આ લિક્વિડિટી ક્રંચને કારણે હાલમાં 10-year AAA-rated PSU બોન્ડની યીલ્ડ 8.25% થી 8.35% ની વચ્ચે જોવા મળી રહી છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
જે કંપનીઓ વિવિધ ફંડિંગ ચેનલ્સ દ્વારા લોન ખર્ચને મેનેજ કરી શકે છે, તેઓ તેમના પ્રોફિટ માર્જિનને વધુ સારી રીતે સુરક્ષિત રાખી શકે છે. જોકે, આખા અર્થતંત્રમાં વધતા કેપિટલ કોસ્ટને કારણે તેવી કંપનીઓ પર દબાણ આવી શકે છે જેઓ ઊંચા ક્રેડિટ રેટિંગના અભાવે સસ્તા બોન્ડ માર્કેટનો લાભ લઈ શકતી નથી. આગામી સમયમાં લિક્વિડિટીની સ્થિતિ કેવી રહે છે અને બેંક લેન્ડિંગ રેટમાં શું ફેરફાર થાય છે, તેના પર રોકાણકારોની ખાસ નજર રહેશે.