દેશની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSU Banks) હાલમાં લોન ગ્રોથ અને ડિપોઝિટ વચ્ચેના સંતુલન માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે. ડિપોઝિટની સરખામણીએ લોનનું પ્રમાણ વધતા આ બેંકોએ પોતાની માર્કેટ બોરોઈંગમાં લગભગ **29%** નો વધારો કરવો પડ્યો છે.
ભારતીય પબ્લિક સેક્ટર બેંકો (PSUs) હાલમાં લોન ગ્રોથ અને ડિપોઝિટ એકત્રીકરણ વચ્ચે મોટા પડકારનો સામનો કરી રહી છે. બિઝનેસ અને વ્યક્તિગત લોનની માંગ મજબૂત છે, પરંતુ સામે પક્ષે ગ્રાહકોની ડિપોઝિટ તેટલી ઝડપથી આવતી નથી. આ તફાવતને કારણે સરકારી બેંકોએ ફંડિંગ માટે માર્કેટ બોરોઈંગ પર નિર્ભર રહેવું પડે છે, જે પ્રાઈવેટ સેક્ટરની બેંકો કરતા એકદમ અલગ ટ્રેન્ડ છે.\n\n### શું કહે છે આંકડા?\n\nજૂન ક્વાર્ટરના ડેટા પર નજર કરીએ તો, પબ્લિક સેક્ટર બેંકોની ડિપોઝિટ ગ્રોથ 10.7% રહી છે, જ્યારે ખાનગી બેંકોએ 14.3% ની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. આ ગેપને ભરવા માટે સરકારી બેંકોએ પોતાની ઉધારી (Borrowings) માં લગભગ 29% નો વધારો કર્યો છે. રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો મુદ્દો છે, કારણ કે ડિપોઝિટ એ ફંડનો સસ્તો સ્ત્રોત છે, જ્યારે માર્કેટમાંથી લીધેલું દેવું મોંઘું પડે છે. જો આ ટ્રેન્ડ ચાલુ રહ્યો તો બેંકોના નેટ ઈન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર દબાણ વધી શકે છે.\n\n### ફંડિંગ ગેપ અને LDR\n\nબેંકિંગ સિસ્ટમમાં લોન-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો (LDR) એક દાયકાની ટોચ પર પહોંચીને 82% ને વટાવી ગયો છે. આ રેશિયો સૂચવે છે કે બેંકો પાસે લિક્વિડિટીનું પ્રમાણ ઘટી રહ્યું છે. છેલ્લા દાયકામાં પબ્લિક સેક્ટર બેંકોનો ડિપોઝિટ માર્કેટ શેર પણ ઘટ્યો છે, જેનો ફાયદો ખાનગી બેંકોને થયો છે.\n\n### નફાકારકતા માટે બફર\n\nજોકે, સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નકારાત્મક નથી. બેંકિંગ સેક્ટરની એસેટ ક્વોલિટી અત્યારે મજબૂત છે. માર્ચ 2026 સુધીમાં ગ્રોસ NPA ઘટીને 1.8% ની આસપાસ પહોંચી ગયા છે, જે મલ્ટી-ડિકેડ લો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) પણ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી જાળવી રાખવા સક્રિય છે, જેમાં FCNR(B) ફોરેક્સ સ્વેપ પ્રોગ્રામ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું જોવું?\n\nરોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરના રિપોર્ટમાં બેંકોના 'કોસ્ટ ઓફ ફંડ્સ' અને માર્જિન પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. જો ડિપોઝિટમાં વધારો થયા વગર લોનનું પ્રમાણ વધતું રહેશે, તો તે ભવિષ્યમાં બેંકોની નફાકારકતાને મર્યાદિત કરી શકે છે.
