સપ્ટેમ્બર મહિનામાં PSU બેંકોએ ફ્રેશ ટર્મ ડિપોઝિટના દરોમાં **10 બેસિસ પોઈન્ટનો** ઘટાડો કરીને તેને **6.10%** પર લાવી દીધા છે, જ્યારે પ્રાઈવેટ બેંકોએ માત્ર **6 બેસિસ પોઈન્ટ** ઘટાડીને દર **5.76%** રાખ્યા છે.
વ્યાજ દરોમાં મોટો તફાવત
બેંકિંગ સેક્ટરમાં વ્યાજ દરોને લઈને બે અલગ-અલગ વ્યૂહરચના જોવા મળી રહી છે. સરકારી બેંકો (PSU Banks) લિક્વિડિટીની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ફંડના ખર્ચને વધુ સક્રિય રીતે મેનેજ કરી રહી છે. આ જ કારણ છે કે તેમના ડિપોઝિટ રેટમાં ઘટાડો ખાનગી બેંકોની સરખામણીએ વધુ જોવા મળ્યો છે.
લોન અને ડિપોઝિટ વચ્ચેનું ગણિત
લોનના મોરચે પણ તસ્વીર સ્પષ્ટ છે. સરકારી બેંકોએ નવી લોન પરના દરો 6 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટાડીને 7.93% કર્યા છે, જ્યારે પ્રાઈવેટ બેંકોએ તેમના દર 9.19% પર સ્થિર રાખ્યા છે. આનાથી એક મોટો તફાવત ઊભો થયો છે: સરકારી બેંકો હવે નવી લોન પર 126 બેસિસ પોઈન્ટ સસ્તું વ્યાજ વસૂલે છે અને ડિપોઝિટ પર 34 બેસિસ પોઈન્ટ વધારે વ્યાજ આપે છે. રોકાણકારો માટે આ આંકડા બેંકોની કોમ્પિટિટિવ પોઝિશન સમજવા માટે અત્યંત મહત્વના છે.
સિસ્ટમિક ઈમ્પેક્ટ અને NIM પર અસર
સમગ્ર બેંકિંગ સિસ્ટમમાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં નવી રૂપી લોનનો સરેરાશ વ્યાજ દર 10 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટીને 8.51% થયો છે. જો કે, જૂની લોન પરના વ્યાજ દરો સરેરાશ 8.96% પર સ્થિર છે, જેનો અર્થ છે કે હાલના ગ્રાહકોને નવા ગ્રાહકો જેવો લાભ તુરંત મળી રહ્યો નથી.
આ તમામ ફેરફારો વચ્ચે રોકાણકારોની નજર હવે Net Interest Margins (NIMs) પર છે. જો લોનના દરો ડિપોઝિટ રેટ કરતા વધુ ઝડપથી ઘટશે, તો બેંકોના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં આ રેટ એડજસ્ટમેન્ટની અસર ક્રેડિટ ગ્રોથ પર કેવી પડે છે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે. ઓક્ટોબરમાં MCLR ઘટીને 8.55% થયો છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં RBI ની પોલિસી અને બેંકોની નફાકારકતા વચ્ચેનું સંતુલન જ મુખ્ય ચાલક બળ સાબિત થશે.