Public Sector Banks (PSBs) માટે હાલમાં ડિપોઝિટ એકઠી કરવી એક મોટો પડકાર બની રહ્યો છે. પ્રાઇવેટ સેક્ટરની સરખામણીએ ડિપોઝિટ ગ્રોથ ધીમો હોવાથી બેન્કોએ મોંઘા હોલસેલ બોરોઇંગ (Wholesale Borrowing) પર નિર્ભર રહેવું પડી રહ્યું છે, જેની સીધી અસર તેમના Net Interest Margins (NIMs) પર પડી રહી છે.
Public Sector Banks (PSBs) ની ગ્રોથ સ્ટોરી અત્યારે એક મોટા પરીક્ષણમાંથી પસાર થઈ રહી છે. જૂન 2026 ના ક્વાર્ટરના આંકડા જોઈએ તો, સરકારી બેન્કોમાં ડિપોઝિટ ગ્રોથ લગભગ 10.3% થી 10.7% રહ્યો છે, જે પ્રાઇવેટ બેન્કોના 13.8% થી 14.3% ના ગ્રોથની સામે ઘણો ઓછો છે. આ અંતરને કારણે સરકારી બેન્કોએ ક્રેડિટ ડિમાન્ડ પૂરી કરવા માટે હોલસેલ માર્કેટમાંથી મોંઘું ફંડિંગ લેવું પડી રહ્યું છે.
બોરોઇંગ કોસ્ટ અને માર્જિન પર દબાણ
લોન અને ડિપોઝિટ વચ્ચેના ગેપને ભરવા માટે PSBs એ તેમના હોલસેલ બોરોઇંગમાં વાર્ષિક ધોરણે 29% નો વધારો કર્યો છે, જ્યારે પ્રાઇવેટ બેન્કોએ આ બાબતે વધુ સાવચેતી રાખીને માત્ર 3% ની આસપાસ જ વધારો કર્યો છે. સામાન્ય રીતે રીટેલ ડિપોઝિટ સસ્તી હોય છે, પરંતુ જ્યારે બેન્કો હોલસેલ માર્કેટ તરફ વળે છે ત્યારે તેમનો ખર્ચ વધી જાય છે. પરિણામે, બેન્કોના Net Interest Margins (NIMs) પર દબાણ વધ્યું છે, જે રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
માર્કેટ શેર અને LDR માં ફેરફાર
ભારતીય બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં એક મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો છે. દાયકા પહેલા FY14 માં ટોટલ ડિપોઝિટમાં PSBs નો હિસ્સો 76% હતો, જે માર્ચ 2026 સુધીમાં ઘટીને 57% પર આવી ગયો છે. વધુમાં, Loan-to-Deposit Ratio (LDR) પણ વધીને 81% થયો છે, જે ગયા વર્ષે 77% હતો. આ દર્શાવે છે કે બેન્કો પોતાની ઉપલબ્ધ મૂડીનો મોટો હિસ્સો લોન આપવામાં વાપરી રહી છે.
ગ્રોથની ટકાઉક્ષમતા (Sustainability)
હાલમાં સિસ્ટમ-વાઇડ ક્રેડિટ ગ્રોથ 16.5% છે, જ્યારે ડિપોઝિટ ગ્રોથ માત્ર 11.5% છે. આ સ્થિતિમાં PSBs માટે સૌથી મોટો પડકાર પોતાની ડિપોઝિટ એકત્ર કરવાની ક્ષમતા વધારવાનો છે. જો બેન્કો હોલસેલ બોરોઇંગ પરની નિર્ભરતા નહીં ઘટાડે, તો આવનારા ક્વાર્ટરમાં નફાકારકતામાં વધુ ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.