ભારતીય હેલ્થકેર માર્કેટમાં મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે. પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી (PE) ફર્મ્સે હવે મેટ્રો સિટીઝ છોડીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોની હોસ્પિટલો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જેનું કુલ ડીલ વેલ્યુ **₹8,768 કરોડ** સુધી પહોંચ્યું છે.
ભારતીય હેલ્થકેર સેક્ટરમાં રોકાણનું વાતાવરણ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો હવે ટિયર-1 શહેરોના સંતૃપ્ત માર્કેટને બદલે ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોના રિજનલ હબ્સ પર દાવ લગાવી રહ્યા છે. 2024 થી અત્યાર સુધીમાં આ સેગમેન્ટમાં ₹8,768 કરોડની ડીલ્સ થઈ છે, જે નાના શહેરોમાં ક્વોલિટી મેડિકલ સર્વિસની વધતી માંગનો સંકેત આપે છે.\n\n### રોકાણ વધવા પાછળના કારણો\n\nઆ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ દેશમાં આવેલો આર્થિક બદલાવ છે. લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, નોન-મેટ્રો વિસ્તારોમાં ઈન્સ્યોરન્સ પેનિટ્રેશન કુલ હેલ્થ પ્રીમિયમના 47% સુધી પહોંચી ગયું છે, જેનાથી હોસ્પિટલોને સતત આવક મળી રહી છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ પ્રદેશોમાં હોસ્પિટલ ડીલ વેલ્યુ 2024માં ₹3,625 કરોડ હતી, જે વધીને 2025માં ₹4,517 કરોડ થઈ છે, જે વાર્ષિક ધોરણે 25% નો વધારો દર્શાવે છે.\n\nમોટી કંપનીઓ હવે 'ક્લસ્ટર મોડલ' અપનાવી રહી છે, જેમાં એક જ વિસ્તારમાં ઘણી હોસ્પિટલોને હસ્તગત કરીને ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘટાડવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, KKR એ $1.39 અબજમાં Medicover India હોસ્પિટલ નેટવર્ક ખરીદ્યું છે, જે નાસિક અને વરંગલ જેવા શહેરોમાં વિસ્તરણ પામ્યું છે. આ ઉપરાંત, Max Healthcare એ પણ ભુવનેશ્વરની Kalinga Hospital દ્વારા પૂર્વ ભારતમાં મજબૂત પકડ જમાવી છે.\n\n### રેગ્યુલેટરી અને ફાઈનાન્સિયલ રિસ્ક\n\nઆ રોકાણથી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તો સુધર્યું છે, પરંતુ હવે હેલ્થકેરના 'ફાઈનાન્સિયલાઈઝેશન' સામે સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. સંસદીય સમિતિઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે હોસ્પિટલોના માર્જિન વધારવાના ચક્કરમાં દર્દીઓ પર સારવારનો બોજ ન વધે. જો સરકાર આવનારા સમયમાં હોસ્પિટલ ચાર્જીસ પર કેપ્સ (મર્યાદા) લગાવે અથવા માર્જિન પર કડક નિયમો લાવે, તો આ મોટી હોસ્પિટલ ચેઈન્સના બિઝનેસ મોડલ પર દબાણ આવી શકે છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?\n\nઆગામી સમયમાં માર્જિન વિસ્તરણ અને સરકારી ગાઈડલાઈન્સ વચ્ચેનું સંતુલન સૌથી મહત્વનું રહેશે. હેલ્થ મિનિસ્ટ્રી કોઈ નવા નિયમો લાવે છે કે નહીં તેના પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે. રોકાણકારોએ એ પણ જોવું જોઈએ કે શું આ કંપનીઓ ક્વોલિટી જાળવી રાખીને પ્રોફિટેબિલિટી વધારી શકે છે કે કેમ.