બજારની વેચવાલી સામે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સનો દાવ
આશ્ચર્યજનક રીતે, જ્યાં મોટાભાગના બજાર સૂચકાંકોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, ત્યાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે ફાઇનાન્સિયલ શેરોમાં પોતાનો રસ જાળવી રાખ્યો. માર્ચ મહિનામાં, જ્યારે નિફ્ટી બેંક (Nifty Bank) ઇન્ડેક્સ 17% અને નિફ્ટી ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસ (Nifty Financial Services) ઇન્ડેક્સ 15.6% ઘટ્યો હતો, ત્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ દ્વારા ફાઇનાન્સિયલ શેરોમાં ₹55,413 કરોડનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું. આ એક પ્રકારની કોન્ટ્રેરિયન સ્ટ્રેટેજી (Contrarian Strategy) દર્શાવે છે, જ્યાં ફંડ મેનેજરો વર્તમાન દબાણ વચ્ચે ભાવિ રિકવરી પર દાવ લગાવી રહ્યા છે.
વૈશ્વિક તણાવ અને સ્થાનિક દબાણ
આ રોકાણનો પ્રવાહ ત્યારે આવ્યો જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, ખાસ કરીને અમેરિકા, ઈરાન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેના સંઘર્ષો વધ્યા હતા. આનાથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો અને મોંઘવારીની ચિંતાઓ વધી. આ ઉપરાંત, ભારતમાં 10-વર્ષીય સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ (Government Bond Yield) 7% ને વટાવીને એક વર્ષની ટોચે પહોંચી ગઈ. ઊંચી યીલ્ડ બેંકો માટે તેમની સરકારી સિક્યોરિટીઝ પર માર્ક-ટુ-માર્કેટ (Mark-to-Market) નુકસાનનું કારણ બની શકે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે બજારમાં કરેલી હસ્તક્ષેપથી પણ નાણાકીય સ્થિતિ કડક બની અને બેંકોની નફાકારકતા પર દબાણ આવ્યું.
FIIs નો મોટો ઘટાડો, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની તેજી
જ્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ખરીદી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ફોરેન ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (FIIs) ભારતીય ઇક્વિટી (Equity) માંથી મોટા પ્રમાણમાં પૈસા ઉપાડી રહ્યા હતા. માર્ચ મહિનામાં, FIIs એ લગભગ ₹1.26 લાખ કરોડના શેર વેચી દીધા, જેમાં ફાઇનાન્સિયલ સેક્ટરનો ₹60,000 કરોડનો હિસ્સો હતો. આ વેચવાલીને કારણે ભારતીય ઇક્વિટીમાં FIIs ની માલિકી ઘટીને 15.14% (ફેબ્રુઆરીમાં 15.5% હતી) થઈ ગઈ. આ બે રોકાણકારોની જુદી જુદી વ્યૂહરચનાઓ દર્શાવે છે.
સેક્ટરનું વેલ્યુએશન અને જોખમો
હાલમાં, ભારતીય ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસ સેક્ટર લગભગ 18 ટાઇમ્સ અર્નિંગ્સ (Earnings) પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. HDFC બેંક 16x, ICICI બેંક 18x, અને SBI 10x જેવા મુખ્ય બેંકો પણ વેલ્યુએશનની દ્રષ્ટિએ આકર્ષક જણાય છે. જોકે, વધતી જતી બોન્ડ યીલ્ડ બેંકોના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયો માટે સીધું જોખમ ઊભું કરે છે; યીલ્ડમાં 100 basis point નો વધારો નોંધપાત્ર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ઊંચી યીલ્ડના કારણે ફાઇનાન્સિયલ શેરોમાં વોલેટિલિટી (Volatility) વધી શકે છે.
આગળ શું?
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સનું આ સતત રોકાણ ભારતીય ફાઇનાન્સિયલ સેક્ટરની લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિ ક્ષમતામાં તેમના વિશ્વાસને દર્શાવે છે. જોકે, નજીકના ગાળામાં, બજાર ભૌગોલિક ઘટનાઓ, મોંઘવારીના વલણો અને RBI ની નાણાકીય નીતિઓ પર નિર્ભર રહેશે. ઘણા બ્રોકરેજ (Brokerage) હાઉસેસ હાલમાં વેલ્યુએશનની ચિંતાઓ અને સંભવિત બેડ લોન્સ (Bad Loans) ના જોખમને કારણે 'હોલ્ડ' (Hold) અથવા 'ન્યુટ્રલ' (Neutral) રેટિંગ જાળવી રહ્યા છે.