MSME ક્રેડિટ ગ્રોથમાં ઘટાડો: વૈશ્વિક જોખમો વધતાં ચિંતા

વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે વૃદ્ધિ સ્થિર

MSME ક્રેડિટ પોર્ટફોલિયોમાં વાર્ષિક ધોરણે 12.8% નો વધારો થઈ ₹46 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે, પરંતુ નવી લોન આપવાની ગતિમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ડિસેમ્બર 2025 થી એપ્રિલ 2026 દરમિયાન વૃદ્ધિ માત્ર 3.1% રહી, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં નોંધાયેલા 9.7% ના વૃદ્ધિ દર કરતાં ઘણો ઓછો છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે સક્રિય લોનની સંખ્યામાં 3.5% નો ઘટાડો થયો છે, જે ગયા વર્ષના 3% ના વૃદ્ધિ દરથી વિપરીત છે.

ઉત્પાદન અને વેપાર ક્ષેત્ર પર દબાણ

કુલ MSME લોનના 60% થી વધુ હિસ્સો ધરાવતા ઉત્પાદન અને વેપાર ક્ષેત્રોમાં નબળાઈના પ્રારંભિક સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે. ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં ઔદ્યોગિક ક્રેડિટ વૃદ્ધિ ડિસેમ્બર-એપ્રિલ દરમિયાન ઘટીને 4.3% થઈ ગઈ, જે ગયા વર્ષે 10.4% હતી. આ ઘટાડો સપ્લાય ચેઇનમાં સમસ્યાઓ, વધતા લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ, શિપિંગ અને ઓટો એન્સિલરી જેવા ક્ષેત્રોમાં વિક્ષેપો સાથે જોડાયેલો છે. વ્યવસાયો લાંબા શિપિંગ રૂટ્સ અને ચુકવણીમાં વિલંબનો સામનો કરી રહ્યા હોવાથી, તેઓ નવા ભંડોળ મેળવવાને બદલે હાલની ક્રેડિટ લાઈન્સનો વધુ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે વર્કિંગ કેપિટલનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.

એસેટ ક્વોલિટી અને ડિફોલ્ટના જોખમો

ક્રેડિટ બ્યુરો ડેટા સૂચવે છે કે એકંદર પોર્ટફોલિયોની સ્થિતિ સ્થિર દેખાઈ રહી હોવા છતાં, તણાવના કેટલાક વિસ્તારો ઉભરી રહ્યા છે. ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં પ્રારંભિક તબક્કાની ડિફોલ્ટ વધી રહી છે, જેમાં કેશ ક્રેડિટ સુવિધાઓ માટે પોર્ટફોલિયો-એટ-રિસ્ક (PAR) 31-90 દિવસ 1.6% થી વધીને 1.9% થયું છે. ખાસ કરીને, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો તેમના PAR 31-90 મેટ્રિક્સમાં 2.7% થી 3.0% નો વધારો જોઈ રહી છે. આ આંકડા સંભવિત ક્રેડિટ સમસ્યાઓના મુખ્ય સૂચક તરીકે કામ કરે છે, જેના કારણે ધિરાણકર્તાઓએ વધુ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે, જેઓ બાહ્ય આંચકાઓના પ્રતિભાવમાં તેમના અંડરરાઇટિંગ ધોરણોને પહેલેથી જ કડક બનાવી રહ્યા છે.

ક્રેડિટ વ્યૂહરચનામાં બદલાવ

નીતિ નિર્માતાઓ અને ધિરાણકર્તાઓ હાલમાં સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. સરકાર કોલેટરલ-ફ્રી લોન મર્યાદા વધારીને (₹20 લાખ સુધી, એપ્રિલ 2026 થી અમલમાં) ક્રેડિટ ફ્લોને સુરક્ષિત કરવા પર ભાર મૂકી રહી છે. જોકે, ખાનગી ક્ષેત્રનો ધિરાણ મેળવવાનો ઉત્સાહ સ્પષ્ટપણે ઘટી રહ્યો છે. નાણાકીય સંસ્થાઓ વૈશ્વિક અસ્થિરતાના જોખમોને ઘટાડવા તરફ આગળ વધી રહી છે, ત્યારે ઔપચારિક ડિજિટલ ધિરાણ અને વૈકલ્પિક વર્કિંગ કેપિટલ સોલ્યુશન્સ પર નિર્ભરતા વધી છે. આગામી ક્વાર્ટર્સ એ નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે કે આ મંદી એક અસ્થાયી ચક્રીય ગોઠવણ છે કે પછી નાના વ્યવસાયોની ઇકોસિસ્ટમમાં ક્રેડિટ માંગમાં ઘટાડાના સતત સમયગાળાની શરૂઆત છે.