Fixed Deposits (FD) ને સુરક્ષા તરીકે રાખીને લોન લેવાનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ઓગસ્ટ **2026** સુધીમાં આવી લોનનો આંકડો **43.2%** ના ઉછાળા સાથે **₹2.04 લાખ કરોડ** પર પહોંચી ગયો છે, જે દર્શાવે છે કે ગ્રાહકો FD તોડવાને બદલે લોન લેવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
કેમ વધી રહ્યો છે આ ટ્રેન્ડ?
ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરમાં શોર્ટ-ટર્મ કેશની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે એક મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. Reserve Bank of India (RBI) ના ડેટા મુજબ, 31 ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં FD સામે લેવાયેલી લોનનો આંકડો વાર્ષિક ધોરણે 43.2% વધીને ₹2.04 લાખ કરોડ થઈ ગયો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ ગ્રોથ રેટ એકંદરે બેંક ક્રેડિટના 19.1% ગ્રોથ કરતા ઘણો વધારે છે.
ડિપોઝિટર્સ માટે શા માટે ફાયદાકારક?
જ્યારે કોઈ ડિપોઝિટર સમય પહેલા પોતાની FD તોડાવે છે, ત્યારે તેમણે પેનલ્ટી ભરવી પડે છે અને મળતું વ્યાજ પણ ગુમાવવું પડે છે. પરંતુ, FD સામે લોન લેવાથી ગ્રાહકને તરત જ રોકડ મળી રહે છે. આ લોન સામાન્ય રીતે ડિપોઝિટ રેટ કરતા માત્ર થોડા પોઈન્ટ્સ વધારે વ્યાજ પર મળે છે. આનાથી ગ્રાહકનું મૂળ રોકાણ (Principal) સુરક્ષિત રહે છે અને તેના પર વ્યાજ મળવાનું પણ ચાલુ રહે છે.
બેંકો માટે આ લોન કેમ 'રિસ્ક-ફ્રી' છે?
બેંકો માટે FD સામેની લોન ખૂબ જ સુરક્ષિત છે. પર્સનલ લોનની સરખામણીમાં અહીં ડિફોલ્ટનું જોખમ લગભગ શૂન્ય છે કારણ કે લોન ગ્રાહકના પોતાના પૈસા પર સુરક્ષિત છે. જો ગ્રાહક લોન ન ભરી શકે, તો બેંક સીધી રીતે તે ડિપોઝિટમાંથી રકમ વસૂલી શકે છે. આ જ કારણે બેંકો પણ પોતાના ક્રેડિટ બુકને આ રીતે વધારવામાં રસ દાખવી રહી છે.
લિક્વિડિટીની સ્થિતિ
સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી જાળવી રાખવા માટે FCNR(B) સ્કીમ હેઠળ USD 132.98 અબજ જેવો મોટો પ્રવાહ જોવા મળ્યો છે. ઉપરાંત, ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ક્રેડિટમાં પણ 18.2% નો સુધારો નોંધાયો છે. આગામી સમયમાં જો ડિપોઝિટ રેટ આકર્ષક રહેશે, તો ગ્રાહકો પોતાની થાપણો તોડવાને બદલે આવી રીતે સિક્યોર્ડ લોન લેવાનું ચાલુ રાખશે તેવી પૂરી સંભાવના છે.