FY25 સુધીમાં લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ વધીને **₹7.62 લાખ કરોડ** થયું છે, પરંતુ આર્થિક વિકાસની સરખામણીએ વીમાનું પેનિટ્રેશન ઘટ્યું છે. ડેટા દર્શાવે છે કે કંપનીઓ હવે મોટી પોલિસીઓ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે, જ્યારે કુલ પોલિસીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે.
ભારતીય લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ સેક્ટરમાં એક વિચિત્ર ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. એક તરફ પ્રીમિયમની આવક વધી રહી છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય લોકો સુધી વીમાની પહોંચ ઘટી રહી છે. Insurance Information Bureau (IIB) ના ડેટા મુજબ, પાંચ વર્ષ પહેલા પ્રીમિયમની આવક ₹5.44 લાખ કરોડ હતી, જે FY25 માં વધીને ₹7.62 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. જોકે, આર્થિક વૃદ્ધિની તુલનામાં વીમાનું પેનિટ્રેશન મુખ્ય રાજ્યોમાં ઘટ્યું છે.
પ્રીમિયમાઈઝેશન તરફ વળતું સેક્ટર
ભલે પેનિટ્રેશન રેશિયો નબળો પડ્યો હોય, પરંતુ કુલ 'સમ એશ્યોર્ડ' (Sum Assured) ₹115.5 લાખ કરોડ થી વધીને ₹168.46 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયું છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે કુલ પોલિસીઓની સંખ્યા 34.94 કરોડ થી ઘટીને 34.32 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ સ્પષ્ટપણે 'પ્રીમિયમાઈઝેશન' તરફ ઈશારો કરે છે, જ્યાં ઈન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચવાને બદલે અમીર ગ્રાહકોને વધુ કિંમતની પોલિસીઓ વેચવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
પ્રાદેશિક સ્તરે જોવા મળતી વિવિધતા
ડેટા મુજબ, વેસ્ટ બેંગોલ હાલમાં 3.11% ના પેનિટ્રેશન સાથે ટોચ પર છે, જે અગાઉ 3.65% હતું. સૌથી મોટો ઘટાડો આસામમાં જોવા મળ્યો છે, જે 1.04% ઘટીને 2.49% પર આવી ગયો છે. બીજી તરફ, હરિયાણા હાઈ-વેલ્યુ પ્રોટેક્શનનું હબ બન્યું છે. હરિયાણામાં સરેરાશ સમ એશ્યોર્ડ પ્રતિ પોલિસી ₹8.83 લાખ છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ₹4.91 લાખ કરતા ઘણી વધારે છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
વીમા કંપનીઓ માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર માસ-માર્કેટમાં વોલ્યુમ કેવી રીતે પાછું લાવવું તે છે. જો કંપનીઓ માત્ર હાઈ-નેટ-વર્થ (HNI) સેગમેન્ટ પર જ નિર્ભર રહેશે, તો લાંબા ગાળે માર્કેટ ડેપ્થ (Market Depth) વધારવી મુશ્કેલ બની શકે છે. આગામી ક્વાર્ટરમાં કંપનીઓના રિઝલ્ટમાં આ વ્યૂહરચના કેટલી સફળ રહે છે, તે જોવું ખૂબ મહત્વનું રહેશે.