સરકારી પેનશન યોજના PMVVY (Pradhan Mantri Vaya Vandana Yojana) માટે સબસિડીનો ખર્ચ **₹27.58 કરોડ** થી વધીને **₹597 કરોડ** થી વધુ થઈ ગયો છે. આ મુદ્દા પર નાણાકીય સ્થાયી સમિતિએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને યોજનામાં મોટા ફેરફાર કરવાની જરૂરિયાત જણાવી છે. રોકાણકારો LIC ના શેર પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે સરકારે તાજેતરમાં **6.5%** હિસ્સો વેચ્યો છે.
સંસદની નાણાકીય સ્થાયી સમિતિ (Parliamentary Standing Committee on Finance) પ્રધાનમંત્રી વય વંદના યોજના (PMVVY) જેવી સરકારી પેનશન યોજનાઓ પર વધી રહેલા સબસિડીના બોજની સમીક્ષા કરી રહી છે. સમિતિના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, યોજના હેઠળ ચૂકવવામાં આવતી સબસિડીમાં ભારે વધારો જોવા મળ્યો છે. આ ખર્ચ 2022-23 માં ₹27.58 કરોડ હતો, જે 2025-26 ના અંદાજ મુજબ ₹597.33 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે.
આ વધારાનું મુખ્ય કારણ PMVVY યોજના હેઠળ ગેરંટીડ 7.40% વળતર અને LIC (Life Insurance Corporation of India) દ્વારા વાસ્તવિક રોકાણ પર મળતી આવક વચ્ચેનો તફાવત છે. જ્યારે રોકાણ પરનું વળતર વચનબદ્ધ વળતર કરતાં ઓછું હોય, ત્યારે સરકાર આ તફાવતને સબસિડી તરીકે પૂરી પાડે છે. વ્યાજ દરોમાં થતા ફેરફારો અને નિશ્ચિત વળતર આપતી યોજનાઓની લાંબા ગાળાની સ્થિરતા અંગે સમિતિએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
આ જોખમને પહોંચી વળવા માટે, સમિતિએ ભવિષ્યની સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓની ડિઝાઇનમાં સુધારા સૂચવ્યા છે. તેમણે ફ્લોટિંગ-રેટ મિકેનિઝમ અથવા સમયાંતરે રેટ રિસેટ જેવા વિકલ્પો અપનાવવાની સલાહ આપી છે, જે સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ્સ સાથે જોડાયેલા હોય. આનાથી સરકાર પર નાણાકીય અસ્થિરતાનું જોખમ ઓછું થશે.
એ નોંધવું અગત્યનું છે કે PMVVY યોજના માટે નવા સબસ્ક્રિપ્શન 31 માર્ચ, 2023 ના રોજ બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. તેથી, વર્તમાન સબસિડી ચુકવણીઓ ફક્ત હાલના પોલિસીધારકોની જવાબદારીઓનું સંચાલન કરવા માટે છે.
સ્ટોક માર્કેટ માટે, આ સમાચાર LIC ના શેરના ભાવમાં થતા ઉતાર-ચઢાવ સાથે સુસંગત છે. ઓગસ્ટ 2026 ની શરૂઆતમાં, સરકારે LIC માં પોતાનો 6.5% હિસ્સો ₹382 ના ફ્લોર પ્રાઇસ પર ઓફર ફોર સેલ (OFS) દ્વારા વેચ્યો હતો. આ વેચાણ પછી શેરના ભાવમાં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. PMVVY સબસિડી મુખ્યત્વે સરકારી નાણાકીય જવાબદારી હોવા છતાં, ભવિષ્યની સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓની ડિઝાઇનમાં થનારા ફેરફારો LIC જેવી મોટી સંસ્થાઓ દ્વારા સમાન ઉત્પાદનોની રચના અને સંચાલનને અસર કરી શકે છે.
રોકાણકારો નાણા સેવા વિભાગ (Department of Financial Services) દ્વારા નવી સામાજિક સુરક્ષા ઉત્પાદનોના માળખા અંગેની કોઈપણ ભવિષ્યની નીતિ જાહેરાતો પર નજર રાખશે. સરકાર કેવી રીતે જાહેર કલ્યાણ યોજનાઓની જરૂરિયાત અને નાણાકીય શિસ્ત અને જોખમ સંચાલનની જરૂરિયાત વચ્ચે સંતુલન જાળવે છે તે જોવાનું રહેશે.