બેંકો પર વેચવાલીનું દબાણ, Valuations આકર્ષક છતાં
JPMorgan ના વિશ્લેષકો માને છે કે મોટા બેંકો અને ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ મધ્યમ ગાળા માટે આકર્ષક તકો પૂરી પાડે છે. જોકે, માર્કેટના તાજેતરના આંકડા આ વાતથી થોડા વિપરીત છે. ખાસ કરીને માર્ચ 2026 દરમિયાન, PSU અને પ્રાઈવેટ બેંકોમાં 15-20% સુધીનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ દર્શાવે છે કે લાંબા ગાળાની સંભવિત વેલ્યુ હોવા છતાં, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાના સમયમાં આ શેર્સ બજારની ભાવના અને કેપિટલ આઉટફ્લો પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહે છે. Nifty Bank નો રિલેટિવ સ્ટ્રેન્થ ઈન્ડેક્સ (RSI) હાલ 45.408 ની આસપાસ છે, જે બજારમાં અનિર્ણયની સ્થિતિ સૂચવે છે. ભારતીય બેંકોનો પ્રાઈસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો 12.3x છે, જે તેના 3-વર્ષીય સરેરાશ કરતાં ઓછો છે. IDBI Bank અને Bank of India જેવી કેટલીક પબ્લિક સેક્ટર બેંકો ખૂબ જ આકર્ષક P/E રેશિયો ઓફર કરી રહી છે, જ્યારે Indian Bank નો P/E 10.36-10.58 ની રેન્જમાં હોવા છતાં, તેના કેટલાક પ્રતિસ્પર્ધીઓની સરખામણીમાં 'મોંઘો' ગણી શકાય.
વૈશ્વિક ફેરફારો વચ્ચે ડિફેન્સ અને રિન્યુએબલ્સ પર ફોકસ
બીજી તરફ, ડિફેન્સ સેક્ટર (Defence Sector) વૃદ્ધિ માટે તૈયાર છે. આ સેક્ટરનું માર્કેટ 2026માં $31.76 billion થી વધીને 2031 સુધીમાં $38.73 billion થવાની ધારણા છે. આ વૃદ્ધિ પાછળ 75% ડોમેસ્ટિક પ્રોક્યુરમેન્ટ (Domestic Procurement) નીતિ, વધતી ભૌગોલિક રાજકીય તંગદિલી અને 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' (Make in India) પહેલ તથા સંરક્ષણ નિકાસમાં વધારો જેવા પરિબળો જવાબદાર છે. તેવી જ રીતે, રિન્યુએબલ એનર્જી (Renewable Energy) સેક્ટરમાં પણ મોટા પાયે રોકાણ થવાની સંભાવના છે. 2030 સુધીમાં 500 ગીગાવોટ (GW) ના લક્ષ્યાંકને પહોંચી વળવા માટે આગામી પાંચ વર્ષમાં $350 billion ના રોકાણનો અંદાજ છે. ભારત 50% થી વધુ નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ ક્ષમતા ધરાવે છે, જે નિર્ધારિત સમય કરતાં આગળ છે. જોકે, સતત વૃદ્ધિ માટે નોંધપાત્ર કેપિટલ એકત્રીકરણ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફાઇનાન્સિંગ તથા ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી જેવી સમસ્યાઓનો ઉકેલ લાવવો અત્યંત જરૂરી છે.
IT સેક્ટરમાં ટેકનિકલ નબળાઈ, Valuations આકર્ષક
IT સેક્ટર, જે સામાન્ય રીતે સ્થિર રોકાણ માનવામાં આવે છે, હાલમાં ટેકનિકલ રીતે મંદીના સંકેતો (Bearish Signals) દર્શાવી રહ્યું છે. Nifty IT ઇન્ડેક્સનો RSI લગભગ 40.753 છે, જે 'Sell' રેટિંગ સૂચવે છે, અને એકંદર ટેકનિકલ સૂચકાંકો 'Strong Sell' તરફ ઈશારો કરી રહ્યા છે. તેમ છતાં, Nifty IT નો P/E રેશિયો 20.64 છે, જે તેના 7-વર્ષીય મધ્યક 27.13 કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે, જે લાંબા ગાળાના અંડરવેલ્યુએશન (Undervaluation) નો સંકેત આપી શકે છે. IT કંપનીઓ નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) ની પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને ગ્રાહકોના ખર્ચમાં સાવચેતીને કારણે ધીમી વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખી રહી છે. ગ્રાહકોને જાળવી રાખવા માટે AI (Artificial Intelligence) પર મજબૂત ફોકસ અને ખર્ચ નિયંત્રણ કરવું પડશે.
સ્થિર સેક્ટર્સ અને ઓઇલ & ગેસ પર સાવચેતી
પાવર (Power) અને હેલ્થકેર (Healthcare) જેવા ક્ષેત્રો બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે પ્રમાણમાં સ્થિર માનવામાં આવે છે, ભલે તેમાં મોટા કમાણી અપગ્રેડ (Earnings Upgrades) ન હોય. હેલ્થકેર સેક્ટર પ્રીમિયમ Valuations ધરાવે છે, ખાસ કરીને ડાયગ્નોસ્ટિક્સ અને સ્પેશિયાલિટી સેગમેન્ટ્સમાં, જેનું બજાર મૂલ્ય 2025 સુધીમાં $638 billion સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. જોકે, મૂકિમ તેલ અને ગેસ (Oil & Gas) શેર્સ પર સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. આનું કારણ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અસ્થિરતા, ચલણના દરમાં વધઘટ, નીતિગત અનિશ્ચિતતાઓ, નિયમનકારી અવરોધો અને ઘરેલું ઉત્પાદનમાં ઘટાડો છે.
અમલીકરણ અને ફાઇનાન્સિંગના પડકારો, ભવિષ્યનો દૃષ્ટિકોણ
સરકારી નીતિઓ અને ભૌગોલિક રાજકીય જરૂરિયાતો ડિફેન્સ અને રિન્યુએબલ્સ માટે સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ દર્શાવે છે, પરંતુ આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકોના અમલીકરણ અને ફાઇનાન્સિંગમાં નોંધપાત્ર પડકારો છે. 2030 સુધીમાં 500 GW રિન્યુએબલ એનર્જીનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે મોટા પાયે અને સતત મૂડી એકત્ર કરવાની જરૂર પડશે. ફાઇનાન્સિંગ, જમીન સંપાદન અને ગ્રીડ ઇન્ટિગ્રેશન જેવા પડકારો યથાવત છે. ડિફેન્સ સેક્ટરમાં સ્વદેશી ઉત્પાદન પર ભાર મૂકવો વ્યૂહાત્મક છે, પરંતુ તે સેમિકન્ડક્ટર જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજીમાં ખામીઓ ઉજાગર કરી શકે છે. બેંકો માટે, આકર્ષક Valuations નો સામનો માર્કેટની મેક્રોઇકોનોમિક આંચકાઓ અને વૈશ્વિક લિક્વિડિટી પ્રત્યેની તેમની સંવેદનશીલતા દ્વારા થાય છે, જે માર્ચ 2026 ના વેચાણમાં જોવા મળ્યું હતું. IT સેક્ટરની ટેકનિકલ નબળાઈ તેની વેલ્યુએશન અપીલથી વિપરીત છે, જે બજારની ભાવના અને મૂળભૂત મૂલ્ય વચ્ચેના વિસંગતતા સૂચવે છે. ગોલ્ડમેન સેક્સ (Goldman Sachs) એ આગાહી કરી છે કે ભારતનો વાસ્તવિક GDP 2026 માં 6.9% ના દરે વૃદ્ધિ કરશે, જ્યારે ફુગાવો 3.9% સુધી વધવાની ધારણા છે, જે RBI ના લક્ષ્યાંકની નજીક રહેશે. RBI એ તેની મુખ્ય રેપો રેટ 5.25% પર જાળવી રાખી છે, જે સ્થિર વ્યાજ દર વાતાવરણનો સંકેત આપે છે. માર્ચના તીવ્ર ઘટાડા બાદ એપ્રિલ 2026 ની શરૂઆતમાં બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો હોવા છતાં, સતત પુનઃપ્રાપ્તિ વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય તણાવના નિરાકરણ પર નિર્ભર રહેશે. આ ઉપરાંત, IT જેવા ક્ષેત્રો વર્તમાન ટેકનિકલ સંકેતોથી આગળ કમાણી વૃદ્ધિ દર્શાવવા અને વિકસતા ટેકનોલોજીકલ લેન્ડસ્કેપ્સ ને નેવિગેટ કરવા પર પણ નિર્ભર રહેશે. રોકાણકારો સ્પષ્ટ સરકારી સમર્થન અને નક્કર વૃદ્ધિ ડ્રાઇવર્સ ધરાવતા ક્ષેત્રોને પ્રાધાન્ય આપે તેવી શક્યતા છે, જ્યારે મેક્રોઇકોનોમિક દબાણ પ્રત્યે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સાવચેતી રાખશે.