ઘણી જીવન વીમા કંપનીઓ તાત્કાલિક ક્લેમ સેટલમેન્ટની લાલચ આપે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ રકમ 'ફાઈનલ સેટલમેન્ટ' નથી? જો ક્લેમ રિજેક્ટ થાય, તો કંપની તમારી પાસે આ રકમ પાછી માંગી શકે છે.
ભારતમાં અત્યારે ઘણી જીવન વીમા કંપનીઓ 'ઇન્સ્ટન્ટ ક્લેમ પેઆઉટ'ની જાહેરાતો કરી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય મૃત્યુ પછી પરિવારને 24 થી 48 કલાકની અંદર તાત્કાલિક નાણાકીય સહાય આપવાનો છે. આ સુવિધા અંતિમ સંસ્કાર કે તાત્કાલિક હોસ્પિટલના ખર્ચ માટે સારી લાગે છે, પરંતુ પોલિસીધારકો અને પરિવારોએ સમજવું જરૂરી છે કે આ પેમેન્ટ માત્ર એક 'એડવાન્સ' (એડવાન્સ) છે, તે ફાઈનલ ક્લેમ મંજૂરી નથી.
એડવાન્સ અને ફાઈનલ સેટલમેન્ટ વચ્ચેનો તફાવત
આ સુવિધા હેઠળ મળતી રકમ એ તમારા કુલ ડેથ બેનિફિટનો જ એક ભાગ છે, જે ક્લેમ પ્રોસેસ થયા પછી અંતિમ રકમમાંથી કાપી લેવામાં આવે છે. સૌથી મોટું જોખમ ત્યારે ઊભું થાય છે જ્યારે ઇન્શ્યોરન્સ કંપની અંતિમ તપાસમાં ક્લેમ રિજેક્ટ કરી દે છે.
ક્લેમ રિજેક્શનનું જોખમ
વીમા કંપનીઓ ખાસ કરીને પોલિસી શરૂ થયાના પ્રથમ 3 વર્ષમાં આવેલા ક્લેમની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરે છે. જો તપાસમાં જાણવા મળે કે પોલિસી લેતી વખતે મેડિકલ હિસ્ટ્રી કે અન્ય માહિતી છુપાવવામાં આવી હતી, તો કંપની ક્લેમ રિજેક્ટ કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, કંપનીએ આપેલા એડવાન્સ પેમેન્ટને પરત માંગવાનો કાયદાકીય અધિકાર રહે છે. શોકના માહોલમાં જ્યારે પરિવારે પહેલેથી જ તે નાણાં ખર્ચી નાખ્યા હોય, ત્યારે કંપની દ્વારા રિફંડની માંગણી પરિવાર માટે મોટું આર્થિક સંકટ સર્જી શકે છે.
શરતો અને નિયમો
ઇન્સ્ટન્ટ પેમેન્ટની જાહેરાતોમાં ગમે તેટલી ઝડપ બતાવાય, પણ તેની પ્રક્રિયા જરૂરી દસ્તાવેજો - જેમ કે ડેથ સર્ટિફિકેટ, આઈડી પ્રૂફ અને મેડિકલ રિપોર્ટ જમા થયા પછી જ શરૂ થાય છે. વળી, મોટાભાગની પોલિસીઓમાં 1 થી 3 વર્ષનો વેઇટિંગ પિરિયડ હોય છે. તેથી, નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે માત્ર વીમા કંપનીના ઇન્સ્ટન્ટ પેમેન્ટ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે હંમેશા અલગથી એક 'ઇમરજન્સી ફંડ' તૈયાર રાખવું જોઈએ.