India's Retail Credit Market: રિટેલ લોન માર્કેટમાં તોફાની તેજી, આંકડો **₹142 લાખ કરોડ**ને પાર

ભારતીય રિટેલ ક્રેડિટ સેક્ટરમાં સતત મજબૂતી જોવા મળી રહી છે. જૂન 2026ના અંત સુધીમાં કુલ માર્કેટ સાઈઝ ₹142 લાખ કરોડ પર પહોંચી છે, જે પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં **18%**નો વધારો સૂચવે છે. લોન લેવાની ગતિમાં થોડો ઘટાડો થયો હોવા છતાં, કુલ લેન્ડિંગ વોલ્યુમ બેન્કિંગ અને ફાઈનાન્સિયલ સર્વિસ સેક્ટર માટે મુખ્ય ફોકસ પોઈન્ટ છે.

અનસિક્યોર્ડ લોનનું વધતું વર્ચસ્વ

આ તેજીનું મુખ્ય કારણ અનસિક્યોર્ડ લેન્ડિંગ છે, જેમાં **26%**નો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. પર્સનલ લોનનો AUM વધીને ₹16.2 લાખ કરોડ થયો છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં 14% વધુ છે. આ ઉપરાંત, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ ફાઈનાન્સિંગમાં પણ **37%**નો જોરદાર ઉછાળો આવ્યો છે અને તેનો AUM ₹1.1 લાખ કરોડ નોંધાયો છે.

ખાસ કરીને NBFCs નાના ટિકિટ સાઈઝની લોન (જેમ કે ₹30,000 થી ઓછી) આપવામાં ખૂબ આક્રમક બની છે. આ એવા ગ્રાહકોને ટાર્ગેટ કરી રહ્યા છે જેમનો ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી મજબૂત નથી. રોકાણકારોએ ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે આ કંપનીઓ ગ્રાહકોના ખર્ચ કરવાની આદતો પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બની છે.

એસેટ ક્વોલિટી અને માર્કેટ ડાયનેમિક્સ

વર્તમાન આંકડા મુજબ એસેટ ક્વોલિટી સ્થિર છે. 30+ દિવસથી વધુ ઓવરડ્યુ હોય તેવી લોનનો રેટ (Delinquency Rate) ઘટીને 3.0% થયો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં 4.1% હતો. બીજી તરફ, હાઉસિંગ લોન માર્કેટ, જે રિટેલ ક્રેડિટનો મોટો હિસ્સો છે, તે 13% વધીને ₹43.6 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું છે, જ્યાં પરંપરાગત બેંકોનું વર્ચસ્વ જળવાઈ રહ્યું છે.

રોકાણકારો માટે ચેતવણી

જોકે અત્યારે આંકડા પોઝિટિવ લાગે છે, પરંતુ કેટલીક બાબતો પર નજર રાખવી જરૂરી છે:

• ક્રેડિટ કોન્સન્ટ્રેશન: ઘણા અનસિક્યોર્ડ ગ્રાહકો પહેલેથી જ ઊંચી કિંમતની સિક્યોર્ડ લોન ધરાવે છે, જે આર્થિક મંદીમાં જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
• સીઝનિંગ રિસ્ક: છેલ્લા 18-24 મહિનામાં આપવામાં આવેલી લોન હવે પરિપક્વ થઈ રહી છે, ત્યારે વાસ્તવિક રિકવરીનો ખ્યાલ આવશે.
• ઈન્ટરેસ્ટ રેટ સાઈકલ: વ્યાજ દરોમાં વધારો સીધી અસર લોન લેનારાઓની ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતા પર પાડી શકે છે, જેથી લેન્ડર્સે વધુ જોગવાઈ (Provisions) કરવી પડી શકે છે.