15 ઓક્ટોબર 2026 થી UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર **0.4%** MDR લાગુ થશે. આ નવા નિયમને કારણે BharatPe અને Mintoak જેવી કંપનીઓ હવે પેમેન્ટને બદલે લેન્ડિંગ અને SaaS ટૂલ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
15 ઓક્ટોબર 2026 થી ભારતીય ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે. નવા નિયમ મુજબ, ₹2,000 થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4% નો મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થશે. જોકે, સરકારે ₹2,000 થી નીચેના ટ્રાન્ઝેક્શન અને જે વેપારીઓની માસિક આવક ₹1 લાખથી ઓછી છે, તેમને આમાંથી મુક્તિ આપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ નવા ફ્રેમવર્ક પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે, જેથી ફિનટેક કંપનીઓ હવે પોતાની વ્યૂહરચના બદલવા મજબૂર બની છે.
નફાકારકતા વધારવા નવો પ્લાન
અત્યાર સુધી ફિનટેક કંપનીઓ મુખ્યત્વે વોલ્યુમ-આધારિત ગ્રોથ પર કામ કરતી હતી, પરંતુ હવે પેમેન્ટ પ્રોસેસિંગને માત્ર ગ્રાહકો મેળવવાના એક માધ્યમ તરીકે જોવામાં આવશે. નફો વધારવા માટે, BharatPe અને Mintoak જેવી કંપનીઓ હવે પોતાના મર્ચન્ટ્સને 'વેલ્યુ એડેડ સર્વિસીસ' (Value-added services) જેવી કે:
- એમ્બેડેડ લેન્ડિંગ (Embedded Lending): વેપારીઓને સરળ લોન આપવી.
- AI-આધારિત એનાલિટિક્સ: બિઝનેસ મેનેજમેન્ટ સોફ્ટવેર.
- GST ઇનવોઇસિંગ: ઓટોમેટેડ ટેક્સ સોલ્યુશન્સ.
આ સેવાઓ દ્વારા કંપનીઓ હવે એવા રેવન્યુ મોડલ્સ બનાવી રહી છે જે ટ્રાન્ઝેક્શનના ઓછા માર્જિન પર નિર્ભર નથી.
જોખમો અને માર્કેટ પર અસર
આ ફેરફાર સામે એક મોટું જોખમ વેપારીઓના વિરોધનું છે. જો વેપારીઓ આ 0.4% ના ચાર્જને મોટો બોજ માનશે, તો તેઓ કેશ અથવા અન્ય પેમેન્ટ મોડ તરફ વળી શકે છે. ઉપરાંત, કંપનીઓએ એ પણ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે કોઈ પણ વેપારી આ MDR ચાર્જ ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલે નહીં, કારણ કે તે ગેરકાયદેસર છે. રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરમાં એ જોવું પડશે કે ફિનટેક કંપનીઓ કેટલા અસરકારક રીતે પોતાના મર્ચન્ટ્સને આ નવી સેવાઓ વેચી શકે છે અને ગ્રાહકોને જાળવી રાખે છે.