ભારતમાં ફેમિલી ઓફિસનો ક્રેઝ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. માત્ર **6 વર્ષ**માં સંખ્યા **45** થી વધીને **300** થઈ ગઈ છે. હવે આ ઓફિસો **$30 અબજ** (અંદાજે **₹2.5 લાખ કરોડ**) થી વધુની એસેટ્સનું વ્યવસ્થિત સંચાલન કરી રહી છે.
બદલાતી વિચારસરણી અને વધતી જતી પ્રોફેશનલનેસ
ભારતના અમીર પરિવારો હવે અગાઉની જેમ છૂટક રોકાણ કરવાને બદલે પ્રોફેશનલ ગવર્નન્સ મોડલ અપનાવી રહ્યા છે. આ બદલાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ બિઝનેસ એક્ઝિટ, આઈપીઓ (IPO) અને સંપત્તિનું મોનેટાઈઝેશન છે. Ionic Wealth ના સપ્ટેમ્બર 2026 ના ડેટા મુજબ, આગામી દાયકામાં ટ્રિલિયન ડોલરની સંપત્તિ એક પેઢીમાંથી બીજી પેઢીમાં ટ્રાન્સફર થવાની તૈયારીમાં છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને યુવા પેઢી (Millennials અને Gen Z) હવે વધુ વ્યૂહાત્મક રોકાણ પર ભાર મૂકી રહી છે.
એડવાઈઝરીમાં મોટો ગેપ
ભારતીય માર્કેટમાં એક મોટું અંતર જોવા મળે છે. અમેરિકામાં જ્યાં 50% ફેમિલી વેલ્થ પ્રોફેશનલ એડવાઈઝર્સ દ્વારા હેન્ડલ થાય છે, તેની સામે ભારતમાં આ આંકડો માત્ર 15% છે. આના કારણે પોર્ટફોલિયોમાં 'કોન્સન્ટ્રેશન રિસ્ક' વધે છે, એટલે કે મોટાભાગની સંપત્તિ માત્ર એક જ બિઝનેસ કે પ્રોપર્ટીમાં ફસાયેલી રહે છે.
નાના રોકાણકારો માટે શું રસ્તો છે?
જે પરિવારો પાસે ₹5 કરોડ થી ₹50 કરોડ ની સંપત્તિ છે, તેમના માટે સંપૂર્ણ ફેમિલી ઓફિસ ખોલવી ખર્ચાળ પડી શકે છે. પરંતુ આ પરિવારો હવે 'ફેમિલી ઓફિસના સિદ્ધાંતો' અપનાવી રહ્યા છે. જેમાં કન્સોલિડેટેડ રિપોર્ટિંગ, ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પોલિસી સ્ટેટમેન્ટ અને ટેક્સ પ્લાનિંગનો સમાવેશ થાય છે.
જોખમો અને પડકારો
આ ઝડપી વૃદ્ધિમાં કેટલાક જોખમો પણ છે:
- ગવર્નન્સનો અભાવ: માત્ર 20% ઓફિસો પાસે જ સ્પષ્ટ સક્સેસન પ્લાનિંગ કે ટ્રસ્ટ સ્ટ્રક્ચર છે, જે ભવિષ્યમાં કૌટુંબિક ઝઘડાનું કારણ બની શકે છે.
- ટેલેન્ટની અછત: જટિલ પોર્ટફોલિયો મેનેજ કરી શકે તેવા નિષ્ણાતોની બજારમાં ભારે અછત છે.
- લિક્વિડિટી રિસ્ક: પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ જેવા અલ્ટરનેટિવ એસેટ્સમાં રોકાણ કરવાથી મૂડી લાંબા ગાળા માટે લોક થઈ જાય છે, જે કટોકટીના સમયે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.