AMC ક્ષેત્રનો રોક્યો ન જાય તેવો ગ્રોથ
એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ના આંકડા મુજબ, ફેબ્રુઆરી 2026 માં સમગ્ર ઉદ્યોગનું સરેરાશ AUM મહિના-દર-મહિને 2% વધીને ₹83.2 ટ્રિલિયન થયું છે. આ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે ₹94,200 કરોડના નેટ ઇન્ફ્લો અને માર્કેટમાં થયેલા સકારાત્મક ઉછાળાને કારણે છે. ખાસ કરીને, ઇક્વિટી ફંડ્સમાં ઇન્ફ્લો 8% વધીને ₹26,000 કરોડ થયો છે, જ્યારે રિડેમ્પશન (redemptions) 13% ઘટ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે માર્કેટની વોલેટિલિટી (volatility) છતાં રોકાણકારોનો રસ જળવાઈ રહ્યો છે, જેમાં ફ્લેક્સી-કેપ, મિડ-કેપ અને સ્મોલ-કેપ ફંડ્સ સૌથી વધુ લાભાર્થી રહ્યા છે.
બીજી તરફ, સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) ઇન્ફ્લોમાં 4% નો નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અને તે ₹29,800 કરોડ રહ્યો છે. SIP રોકવાનો રેશિયો (stoppage ratio) વધીને 76% થયો છે, જે સૂચવે છે કે રિટેલ રોકાણકારોમાં થોડી સાવચેતી વધી રહી છે.
શેરબજારમાં AMC સ્ટોક્સની જુદી જુદી ચાલ
સેક્ટરની આ મજબૂતાઈ સામે, 11 માર્ચ 2026 ના રોજ AMC કંપનીઓના શેરના ભાવમાં મિશ્ર ચાલ જોવા મળી. Aditya Birla Sun Life AMC ના શેર 2.58% અને Shriram Asset Management Company ના શેર 2.78% વધ્યા. તેની સામે, HDFC Asset Management Company 1.83% અને Nippon Life India Asset Management 1.4% ઘટ્યા. આ દર્શાવે છે કે રોકાણકારો સેક્ટરના સામાન્ય ટ્રેન્ડ કરતાં કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સ (fundamentals) અને વેલ્યુએશન (valuation) પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
મુખ્ય AMC કંપનીઓનું વિશ્લેષણ
Nippon Life India Asset Management ની માર્કેટ કેપ લગભગ ₹55,000 કરોડ છે અને તે લગભગ 38.5x ના P/E રેશિયો પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. જોકે તેના લાંબા ગાળાના રિટર્ન્સ સારા છે, પરંતુ 4.8 નો PEG રેશિયો અને 12.3 નો P/B રેશિયો સૂચવે છે કે અર્નિંગ ગ્રોથ (earnings growth) ની સરખામણીમાં તે મોંઘું હોઈ શકે છે.
Aditya Birla Sun Life AMC (માર્કેટ કેપ ₹28,500 કરોડ) લગભગ 25.5x ના P/E પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. એનાલિસ્ટ્સ (analysts) તેને 'Buy' રેટિંગ આપી રહ્યા છે અને ટાર્ગેટ પ્રાઈસ ₹910-962 ની આસપાસ છે. તેનો ROE 26.55% છે, પણ છેલ્લા વર્ષના સેલ્સ ગ્રોથ (sales growth) માં 9.03% ની વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.
UTI Asset Management Company (માર્કેટ કેપ ₹12,300 કરોડ) 22.2x ના P/E રેશિયો સાથે આકર્ષક વેલ્યુ ઓફર કરે છે, જે પીઅર એવરેજ (peer average) 38.2x કરતા ઘણો ઓછો છે.
HDFC Asset Management Company, જે સૌથી મોટી છે (માર્કેટ કેપ લગભગ ₹1,07,000 કરોડ), તે 37.5x ની આસપાસના P/E પર ટ્રેડ થઈ રહી છે. 25 એનાલિસ્ટ્સ તરફથી 'Strong Buy' રેટિંગ અને સરેરાશ ટાર્ગેટ ₹3,057.50 હોવા છતાં, ટેકનિકલ (technical) સિગ્નલ્સ મિશ્ર છે. આ કારણે, માર્કેટમોજો (MarketsMojo) એ તાજેતરમાં તેની રેટિંગને 'Hold' પર ડાઉનગ્રેડ કરી છે.
ભવિષ્યનું ચિત્ર અને રોકાણકારો માટે સલાહ
એક્ટિવ ઇક્વિટી ફંડ્સ (active equity funds) તરફનો ટ્રેન્ડ AUM વૃદ્ધિને વેગ આપી રહ્યો છે, જ્યારે પેસિવ ફંડ્સ (passive funds) માં ઓછો ઇન્ફ્લો જોવા મળી રહ્યો છે. SIP ઇન્ફ્લો છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં બમણા થયા હોવા છતાં, તાજેતરનો ઘટાડો અને ઊંચો સ્ટોપેજ રેશિયો રિટેલ રોકાણકારોના સાવધ વલણને દર્શાવે છે. જોકે, ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ માર્કેટ 2031 સુધીમાં $1.27 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે.
ઐતિહાસિક રીતે, HDFC AMC એ લાંબા ગાળે મજબૂત સ્થિતિ જાળવી રાખી છે, જ્યારે Nippon Life India Asset Management એ પણ સારા રિટર્ન્સ આપ્યા છે. તેમ છતાં, વર્તમાન વેલ્યુએશન અને ટેકનિકલ પરિબળોને અવગણી શકાય નહીં.
Nippon Life India Asset Management નો ઊંચો PEG રેશિયો 4.8 અને P/B 12.3 સૂચવે છે કે શેરના ભાવ અર્નિંગ ગ્રોથ કરતાં વધુ ઝડપથી વધ્યા છે. HDFC AMC મજબૂત એનાલિસ્ટ સપોર્ટ હોવા છતાં, 'mildly bearish' ટેકનિકલ ટ્રેન્ડ અને 'Hold' રેટિંગને કારણે સાવચેતી સૂચવે છે. Aditya Birla Sun Life AMC નો 9.03% નો સેલ્સ ગ્રોથ અને ડિસેમ્બર 2025 ક્વાર્ટરમાં સપાટ પરિણામો સંભવિત મંદી સૂચવે છે. Nippon Life India Asset Management નો 8.5% નો પ્રોફિટ ગ્રોથ પણ છેલ્લા વર્ષના શેરના ભાવની વૃદ્ધિ કરતાં ઓછો છે.
ઉપરાંત, ડિસેમ્બર 2025 માં SEBI (સેબી) દ્વારા લાવવામાં આવેલા એક્સપેન્સ રેગ્યુલેશન (expense regulation) ફેરફારો, જે પારદર્શિતા લાવવાનો હેતુ ધરાવે છે, તે એસેટ મેનેજર્સ માટે લાંબા ગાળાની પ્રોફિટેબિલિટી (profitability) પર અસર કરી શકે છે.
એકંદરે, ભારતીય એસેટ મેનેજમેન્ટ ક્ષેત્ર મજબૂત વૃદ્ધિ માટે તૈયાર છે. રિટેલ રોકાણકારોને કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સ, વેલ્યુએશન અને નિયમનકારી ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને પસંદગીપૂર્વક રોકાણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.