ભારતીય પરિવારોના લોકરમાં રહેલું સોનું હવે રેકોર્ડ **₹390 લાખ કરોડ**ને આંબી ગયું છે, જે દેશની કુલ GDP કરતા પણ વધારે છે. જોકે, આમાંથી માત્ર **8%** સોનું જ ફોર્મલ ચેનલ દ્વારા લોન માટે વપરાય છે, જે ગોલ્ડ-લોન સેક્ટરમાં મોટી વૃદ્ધિની તક સૂચવે છે.
ભારતીય પરિવારો પાસે રહેલા સોનાની કિંમત હવે રેકોર્ડ ₹390 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2026 માટેની ભારતની ₹357 લાખ કરોડની અંદાજિત GDP કરતા પણ વધુ છે. આ અંદાજે 28,000 ટન સોનું મોટાભાગે ઘરોમાં અને લોકરમાં નિષ્ક્રિય પડેલું છે. નાણાકીય ક્ષેત્ર માટે આ એક વિશાળ તક છે, જો આ 92% અસંગઠિત સોનાને ફોર્મલ ઈકોનોમીમાં લાવવામાં આવે.
ઓર્ગેનાઈઝ્ડ લેન્ડિંગ તરફ ઝુકાવ
માર્ચ 2026 સુધીમાં, બેંકિંગ અને NBFC સેક્ટરમાં ગોલ્ડ લોનનું પ્રમાણ ₹18.6 લાખ કરોડ હતું. અત્યારે કુલ સોનાના માત્ર 8% હિસ્સાનો જ ઉપયોગ લોન લેવા માટે થાય છે. આ ઓછું પેનિટ્રેશન સૂચવે છે કે ગોલ્ડ-લોન ઉદ્યોગ આગામી સમયમાં 28% ના વાર્ષિક દરે વૃદ્ધિ કરી શકે છે અને માર્ચ 2028 સુધીમાં આ લોન બુક ₹30 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે.
સંસ્થાગત રોકાણકારો પણ હવે આ સેક્ટરમાં રસ દાખવી રહ્યા છે, કારણ કે ગોલ્ડ લોન એ અનસિક્યોર્ડ પર્સનલ લોન કરતા ઓછી જોખમી છે. સોનાના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે ગ્રાહકોને વધુ ક્રેડિટ લિમિટ મળે છે, જેના કારણે હોમ લોન પછી ગોલ્ડ લોન ભારતની બીજી સૌથી મોટી રિટેલ લોન કેટેગરી બની ગઈ છે.
જોખમો અને વાસ્તવિકતા
વૃદ્ધિની સંભાવના ઘણી મોટી હોવા છતાં, રોકાણકારોએ કેટલાક પડકારો પર નજર રાખવી જરૂરી છે. સૌથી મોટું જોખમ સોનાના ભાવમાં થતી વધ-ઘટ છે. લોન ટુ વેલ્યુ (LTV) રેશિયોના આધારે લોન આપવામાં આવતી હોવાથી, ભાવ ઘટતા લેન્ડર્સ પર દબાણ આવી શકે છે. ઉપરાંત, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા નિયમોમાં થતો ફેરફાર અથવા કડક દેખરેખ પણ લોન આપતી કંપનીઓની વૃદ્ધિને અસર કરી શકે છે.