ભારતના ધનિક રોકાણકારો (HNIs) હવે વૈશ્વિક સંપત્તિ અને ફેમિલી ઓફિસ મેનેજમેન્ટ માટે દુબઈને પસંદ કરી રહ્યા છે. જોકે, રોકાણકારોએ RBI ના લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ હેઠળના **$250,000** ની વાર્ષિક મર્યાદા અને ટેક્સ રિપોર્ટિંગના જટિલ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
ભારતીય અમીરો હવે પોતાની સંપત્તિના વ્યવસ્થાપન માટે દેશની સરહદો ઓળંગી રહ્યા છે, જેમાં દુબઈ એક મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ બદલાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ ગ્લોબલ એસેટમાં એક્સપોઝર મેળવવું, કરન્સી ડાયવર્સિફિકેશન અને પ્રોફેશનલ ફેમિલી ઓફિસ મેનેજમેન્ટ છે. આ હવે માત્ર મૂડીની હેરફેર નથી, પરંતુ વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને પેઢી દર પેઢી ટ્રાન્સફર કરવાનો પ્રયાસ છે.
નિયમનકારી મર્યાદાઓ (Regulatory Constraints)
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો આકર્ષક હોવા છતાં, ભારતીય રોકાણકારોએ Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા નિર્ધારિત કડક માળખામાં રહીને કામ કરવું પડે છે. Liberalised Remittance Scheme (LRS) હેઠળ, એક રહેવાસી વ્યક્તિ નાણાકીય વર્ષમાં વધુમાં વધુ $250,000 વિદેશ મોકલી શકે છે. આ મર્યાદાને કારણે મોટા પાયે મૂડી ફેરફારને બદલે રોકાણકારો હવે નાના અને વ્યવસ્થિત રોકાણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
દુબઈ કેમ બની રહ્યું છે વ્યૂહાત્મક હબ?
દુબઈનું ભૌગોલિક સ્થાન અને મેચ્યોર ફાઇનાન્સિયલ ઇકોસિસ્ટમ, ખાસ કરીને Dubai International Financial Centre (DIFC) રોકાણકારોને ખૂબ આકર્ષે છે. ઘણા પરિવારો અહીં ફેમિલી ઓફિસ બનાવીને સક્સેસન પ્લાનિંગ અને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટીમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. UAE દિરહામ અમેરિકન ડોલર સાથે પેગ (Peg) થયેલું હોવાથી, તે રૂપિયાના ઘટાડા સામે સુરક્ષા (Hedge) પૂરી પાડે છે.
ટેક્સ અને પાલનનું જોખમ (Compliance Risks)
વિદેશમાં રોકાણ કરનારા ભારતીયો માટે ટેક્સ રિપોર્ટિંગ ખૂબ મહત્વનું છે. વિદેશી સંપત્તિ અને બેંક એકાઉન્ટની માહિતી આવકવેરા રિટર્નમાં આપવી ફરજિયાત છે. જો આ રિપોર્ટિંગમાં ભૂલ થાય, તો 'Black Money Act' હેઠળ ભારે દંડની જોગવાઈ છે. જોકે ભારત અને UAE વચ્ચે Double Taxation Avoidance Agreement (DTAA) છે, તેમ છતાં ટેક્સની ગણતરી અને ફાઈલિંગનું કામ જટિલ રહે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
આગામી સમયમાં, HNI રોકાણકારોએ LRS ની મર્યાદાઓમાં થતા ફેરફાર, Foreign Exchange Management Act (FEMA) ના નિયમો અને ભારત-UAE ટેક્સ સંધિ પર નજર રાખવી જોઈએ. પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલના રોકાણોમાં લિક્વિડિટીનું જોખમ વધારે હોવાથી સાવધાની રાખવી જરૂરી છે.