ભારત સરકાર 'વિકસિત ભારત 2047' ના લક્ષ્યને સિદ્ધ કરવા માટે ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં **10** સભ્યોની એક ખાસ બેન્કિંગ કમિટીની જાહેરાત કરવા જઈ રહી છે. આ સમિતિમાં RBI અને ફિનટેક સેક્ટરના નિષ્ણાતો સામેલ હશે, જે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, ક્લાઈમેટ રિસ્ક અને ક્રેડિટ વિસ્તાર જેવા મુદ્દાઓ પર કામ કરશે.
ભારત સરકાર આગામી ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં 10 સભ્યોની એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેન્કિંગ સમિતિની રચના કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ સમિતિમાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI), ફિનટેક ઉદ્યોગ અને ઈન્ડિયન બેન્ક્સ એસોસિએશનના નિષ્ણાતોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ કમિટીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વર્ષ 2047 સુધીના આર્થિક લક્ષ્યોને હાંસલ કરવા માટે નાણાકીય ક્ષેત્રને સજ્જ કરવાનો છે.
સમિતિનો મુખ્ય એજન્ડા
આ સમિતિ બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં લાંબા ગાળાના માળખાકીય ફેરફારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. મુખ્ય મુદ્દાઓમાં નીચે મુજબની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
- આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI): બેન્કિંગ કામગીરીમાં AI નો અસરકારક ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો.
- ક્લાઈમેટ રિસ્ક: વાતાવરણમાં આવતા બદલાવને કારણે નાણાકીય ક્ષેત્રને થતા જોખમોનું વ્યવસ્થાપન.
- સુરક્ષા: આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો સામે બેન્કિંગ સિસ્ટમને સુરક્ષિત રાખવી.
કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં આ પ્રકારના ફેરફારો કરવાની પૂરતી ક્ષમતા છે.
બેન્કિંગ કોન્સોલિડેશન અને SME પર ભાર
આ કમિટી વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદની ભલામણોની પણ સમીક્ષા કરશે. જેમાં બેન્કોના વિલીનીકરણ (Consolidation) દ્વારા વૈશ્વિક કક્ષાની મોટી સંસ્થાઓ બનાવવાનો વિચાર છે. આ ઉપરાંત, SME સેક્ટરને સરળતાથી લોન મળે અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન મળે તે માટે ખાસ રણનીતિ બનાવવામાં આવશે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
રોકાણકારો અને બજારના નિષ્ણાતો માટે આ એક મોટો પોલિસી શિફ્ટ સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, આ પ્રોજેક્ટમાં કેટલાક પડકારો પણ છે, જેમ કે AI અપનાવવા માટે સાયબર સુરક્ષામાં મોટું રોકાણ કરવું અને વિલીનીકરણ દરમિયાન આવતી ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતા. આ કમિટીના રિપોર્ટ અને ભલામણો ભવિષ્યમાં બેન્કિંગ શેરના પ્રોફિટ અને રિસ્ક પ્રોફાઈલ પર મોટી અસર કરી શકે છે, તેથી માર્કેટની નજર આ કમિટીની રચના પર ટકેલી રહેશે.