ભારતીય કોર્પોરેટ જગત હવે લાંબા ગાળાના ડેટ (Debt) તરફ વળી રહ્યું છે. ઈન્સ્યોરન્સ અને પેન્શન ફંડ્સની માંગને પહોંચી વળવા કંપનીઓ **10 વર્ષના** બોન્ડ્સ ઈશ્યૂ કરી રહી છે.
લાંબા ગાળાના દેવા પાછળનું ગણિત
ભારતીય કોર્પોરેટ કંપનીઓ હવે 10 વર્ષ કે તેથી વધુ મેચ્યોરિટી ધરાવતા બોન્ડ્સ ઈશ્યૂ કરવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. આ બદલાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ અને પેન્શન ફંડ્સનો મજબૂત ઉત્સાહ છે. આ સંસ્થાઓને તેમની લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ પૂરી કરવા માટે સ્થિર વળતર આપતી એસેટ્સની જરૂર હોય છે, જેને આ કોર્પોરેટ બોન્ડ્સ પૂર્ણ કરે છે.
શું છે માર્કેટના કારણો?
ટૂંકા ગાળાના અને લાંબા ગાળાના વ્યાજ દરો વચ્ચેનો તફાવત (Yield Gap) ઘટતા કંપનીઓ માટે લાંબા સમય માટે ફંડિંગ લોક કરવું વધુ આકર્ષક બન્યું છે. વધુમાં, સરકારે પોતાના 30 થી 50 વર્ષના અલ્ટ્રા-લોંગ બોન્ડ્સની સપ્લાય ઘટાડતા માર્કેટમાં એક શૂન્યાવકાશ સર્જાયો છે, જેને સારી ક્રેડિટ રેટિંગ ધરાવતી કંપનીઓ ભરી રહી છે.
માર્કેટ પર અસર અને આંકડા
ઓગસ્ટ 2026 ના અંત સુધીમાં, ભારતમાં 10-વર્ષના બોન્ડ યીલ્ડ 6.91% ની આસપાસ જોવા મળ્યા હતા, જે જૂન 2026 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. ગ્લોબલ સેન્ટ્રલ બેંકોની ટિપ્પણી પહેલા માર્કેટમાં સાવચેતીનો માહોલ છે.
હવે વિશ્લેષકો એ બાબત પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે કે શું આ માત્ર એક ટેક્ટિકલ મૂવ છે કે પછી કોર્પોરેટ ફાયનાન્સમાં કાયમી બદલાવ? રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરમાં સરકારી બોરોઈંગ પ્રોગ્રામ અને લિક્વિડિટીની સ્થિતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે લાંબા ગાળાના દેવાના આયોજનમાં મેનેજમેન્ટની સજ્જતા ખૂબ જ મહત્વની રહેશે.