10-year ગવર્મેન્ટ બોન્ડ યીલ્ડ **7.40%** પર પહોંચતા અને RBI દ્વારા રેપો રેટ **5.50%** કરવામાં આવતા, ભારતીય કંપનીઓ બોન્ડને બદલે બેંક લોન પર નિર્ભર બની છે. નવેમ્બર 2025 થી બેંકોએ નવા ક્રેડિટ ફ્લોનો **81%** હિસ્સો કબજે કર્યો છે, જેનાથી કોર્પોરેટ લોન બુકમાં **22%** નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
વધતા વ્યાજ દરોને કારણે બોન્ડ માર્કેટમાંથી ઉધારી મોંઘી પડતા હવે ભારતીય કંપનીઓએ બેંકિંગ સિસ્ટમ તરફ રૂખ કર્યો છે. Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા ઓક્ટોબર 7, 2026 ના રોજ રેપો રેટ વધારીને 5.50% કરવામાં આવ્યો છે, જેણે તરલતા (Liquidity) પર દબાણ વધાર્યું છે. પરિણામે, 7.40% ની આસપાસ પહોંચેલા બોન્ડ યીલ્ડને કારણે કંપનીઓ કાર્યકારી મૂડી (Working Capital) માટે સસ્તી બેંકિંગ ક્રેડિટને પ્રાધાન્ય આપી રહી છે.
બેંકિંગ સેક્ટરમાં ક્રેડિટની માંગ
ડેટા દર્શાવે છે કે નવેમ્બર 2025 થી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન તમામ નવા ક્રેડિટ પ્રવાહનો 81% હિસ્સો બેંકો પાસે ગયો છે. કોર્પોરેટ લોનની માંગમાં થયેલો 22% નો વધારો, જે અગાઉના નવેમ્બરમાં માત્ર 11% હતો, તે સ્પષ્ટ કરે છે કે કંપનીઓની વ્યૂહરચના બદલાઈ રહી છે.
સેક્ટર મુજબની સ્થિતિ
પાવર, કેમિકલ્સ અને NBFC જેવા વધુ મૂડીની જરૂરિયાત ધરાવતા સેક્ટર્સ સૌથી વધુ બેંકિંગ લોન લઈ રહ્યા છે. હોલસેલ ટ્રેડ સેક્ટરમાં પણ સારી એવી માંગ જોવા મળી છે. આ ઉદ્યોગોને પ્રોજેક્ટ્સ માટે સતત ફંડિંગની જરૂર હોય છે, અને અત્યારે વોલેટાઈલ બોન્ડ માર્કેટ કરતા બેંકો પાસેથી લોન લેવી વધુ સુરક્ષિત અને સુલભ બની છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
રોકાણકારો માટે આ સ્થિતિ બેધારી તલવાર જેવી છે. બેંકોના લોન વોલ્યુમમાં વધારો થવાથી તેમની રેવન્યુ ગ્રોથમાં મદદ મળી શકે છે, પરંતુ કંપનીઓના વધતા વ્યાજ ખર્ચને કારણે તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. જો વ્યાજ ખર્ચ અસહ્ય બને, તો કંપનીઓના વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ્સ પણ વિલંબિત થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે માર્ચ 2027 સુધીમાં ક્રેડિટ ગ્રોથ ઘટીને 16% ની આસપાસ સ્થિર થઈ શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરલી પરિણામોમાં કંપનીઓના વ્યાજ ખર્ચ અને એસેટ ક્વોલિટી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.