ભારતીય બેંકોએ ઓગસ્ટ મહિનામાં શોર્ટ-ટર્મ ફંડિંગ માટે Certificate of Deposit (CD) દ્વારા લેવામાં આવતી લોન ઘટાડીને ચાર મહિનાની નીચી સપાટીએ ₹68,130 કરોડ કરી દીધી છે. સિસ્ટમમાં રહેલી વધારાની રોકડ અને FCNR(B) સ્કીમની અસરને કારણે બેંકોને સસ્તું ફંડિંગ મળી રહ્યું છે.
ઓગસ્ટ 2026માં ભારતીય બેંકોની શોર્ટ-ટર્મ બોરોઇંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આંકડા દર્શાવે છે કે બેંકો દ્વારા માર્કેટમાંથી ફંડ એકત્ર કરવા માટે વપરાતા સાધન એટલે કે CD (Certificate of Deposit) નું ઇશ્યુન્સ ઘટીને ₹68,130 કરોડ થયું છે. એપ્રિલ 2026 પછીનો આ સૌથી નીચો આંકડો છે, જે અગાઉના આક્રમક ટ્રેન્ડથી એક મોટો બદલાવ સૂચવે છે.
આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ બેંકિંગ સિસ્ટમમાં રહેલી ₹6.65 લાખ કરોડની જંગી સરપ્લસ રોકડ છે. બેંકોને ફંડિંગ માટે અત્યારે સસ્તો વિકલ્પ મળી ગયો છે, જેનું નામ છે FCNR(B) સ્કીમ. રિઝર્વ બેંકની સ્પેશિયલ સ્વેપ ફેસિલિટીનો લાભ લઈને બેંકોએ $65.4 અબજ ની ફોરેન કરન્સી એકત્ર કરી છે, જેના કારણે તેમને મોંઘા બલ્ક ડિપોઝિટ લેવાની જરૂર પડી નથી.
કઈ બેંકો આમાં સામેલ છે?
HDFC Bank, Bank of Baroda, Canara Bank અને Central Bank of India જેવી દિગ્ગજ બેંકોએ તેમની મેચ્યોર થતી શોર્ટ-ટર્મ ડેબ્ટને રોલઓવર કરવાને બદલે તેને ચૂકવી દેવાનું પસંદ કર્યું છે. રોકાણકારો માટે આ સારા સમાચાર છે, કારણ કે સસ્તા ફંડિંગને કારણે બેંકોના Net Interest Margins (NIMs) સુરક્ષિત રહેવાની શક્યતા છે.
આગળ શું થઈ શકે?
ઓક્ટોબર મહિનો મહત્વનો રહેશે. અત્યારે તો લિક્વિડિટી સ્થિર છે, પરંતુ જો RBI ફુગાવાને કાબૂમાં લેવા અથવા કરન્સી મેનેજમેન્ટ માટે સિસ્ટમમાંથી લિક્વિડિટી પાછી ખેંચે, તો બેંકો માટે ફંડિંગ ખર્ચ વધી શકે છે. સપ્ટેમ્બરમાં અંદાજે ₹1.83 લાખ કરોડની ડેબ્ટ મેચ્યોર થઈ રહી છે, જે માર્કેટ માટે એક નાની કસોટી સમાન છે, પરંતુ હાલની સરપ્લસ સ્થિતિ જોતા બેંકો આને સરળતાથી મેનેજ કરી લેશે તેવી ધારણા છે.