Canara Bank અને Punjab National Bank જેવી મોટી સરકારી બેન્કોએ કુલ **$2.5 અબજ** સુધીનું ઓફશોર ફંડ એકત્ર કરવાની યોજના પર હાલ બ્રેક લગાવી દીધી છે. અમેરિકામાં વધતા વ્યાજદર અને કરન્સી રિસ્કને કારણે આ નિર્ણય લેવાયો છે.
દેશની મોટી બેન્કો જેવી કે Canara Bank, Punjab National Bank (PNB) અને Bank of India એ $2.5 અબજ ના ડૉલર-ડિનોમિનેટેડ બોન્ડ દ્વારા ફંડ એકત્ર કરવાના પ્લાનને હાલમાં સ્થગિત કરી દીધો છે. ગ્લોબલ માર્કેટમાં બદલાતી સ્થિતિ અને US વ્યાજદરમાં સતત થઈ રહેલા વધારાને લીધે હવે ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાંથી ઉછીના નાણાં લેવા મોંઘા સાબિત થઈ રહ્યા છે.
કેમ લેવાયો આ નિર્ણય?
મુખ્ય કારણ છે ઉધાર લેવાની વધતી જતી કિંમત. US ટ્રેઝરી રેટ્સ 5% ની નજીક પહોંચતા ડૉલરમાં ફંડિંગ મેળવવું મોંઘું બન્યું છે. જ્યારે પણ બેન્કો વિદેશી કરન્સીમાં લોન લે છે, ત્યારે તેમણે રૂપિયાના મૂલ્યમાં થતા ફેરફાર સામે રક્ષણ મેળવવા માટે 'હેજિંગ' (Hedging) કરવું પડે છે. રૂપિયો નબળો પડતા આ હેજિંગનો ખર્ચ અનેકગણો વધી ગયો છે. આ પરિસ્થિતિમાં વિદેશી દેવું લેવું એ સ્થાનિક સ્તરે નાણાં એકત્ર કરવા કરતા 70 થી 100 બેસિસ પોઈન્ટ એટલે કે 1% સુધી વધુ મોંઘું પડી રહ્યું છે.
RBI ની ભૂમિકા અને ભવિષ્ય
બેન્કિંગ સેક્ટર હવે Reserve Bank of India (RBI) ની સબસીડાઈઝ્ડ હેજિંગ વિન્ડો પર નજર રાખી રહ્યું છે, જેની સમયમર્યાદા ડિસેમ્બરમાં પૂરી થઈ રહી છે. જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કોએ અત્યાર સુધીમાં આ સ્કીમ હેઠળ અંદાજે $3.5 અબજ એકત્ર કર્યા છે. હાલમાં માર્કેટની અસ્થિરતાને જોતા, બેન્કો હવે લાંબા ગાળાના મોંઘા વિદેશી દરને લોક કરવાને બદલે સ્થાનિક તરલતા (Domestic Liquidity) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
રોકાણકારો માટે આ એક શિસ્તબદ્ધ અભિગમ છે. મોંઘા વિદેશી દેવાથી બચીને બેન્કો પોતાના પ્રોફિટ માર્જિનને સુરક્ષિત રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.