જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ Reserve Bank of India (RBI) પાસે ગ્રીન ડિપોઝિટ પર Cash Reserve Ratio (CRR) માં **100 બેસિસ પોઈન્ટ** સુધીનો ઘટાડો કરવાની માંગ કરી છે, જેથી સસ્ટેનેબલ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફંડિંગ સસ્તું કરી શકાય.
ભારતીય બેંકો અત્યારે સક્રિયપણે Reserve Bank of India (RBI) સામે ગ્રીન ડિપોઝિટ માટે ખાસ CRR ઘટાડાની રજૂઆત કરી રહી છે. હાલમાં, બેંકોએ તમામ ડિપોઝિટ પર 3% નો CRR જાળવવો પડે છે, એટલે કે ભંડોળનો એક હિસ્સો વ્યાજ મળ્યા વગર રેગ્યુલેટર પાસે જમા રહે છે. જો આમાં 100 બેસિસ પોઈન્ટ સુધીની છૂટ મળે, તો બેંકો પાસે વધુ મૂડી ઉપલબ્ધ થશે, જેનો સીધો લાભ પર્યાવરણને અનુકૂળ પ્રોજેક્ટ્સને ઓછા વ્યાજ દરે લોન આપવામાં મળી શકે છે.\n\n### ગ્રીન લેન્ડિંગનો ખર્ચ અને પડકારો\n\nસસ્ટેનેબલ ફાયનાન્સમાં કામગીરીનો ખર્ચ ઊંચો હોય છે. ગ્રીન પ્રોજેક્ટ્સ માટે કડક દેખરેખ રાખવી પડે છે જેથી ફંડનો સાચો ઉપયોગ થાય અને 'ગ્રીનવોશિંગ' (Greenwashing) જેવી પ્રથાઓ અટકે. બેંકરોના મતે, આ વધારાના મોનિટરિંગ અને વેરિફિકેશનને કારણે ઓપરેટિંગ ખર્ચ વધે છે. CRR માં ઘટાડો આ વધારાના ખર્ચને પચાવવામાં બેંકોને મદદ કરશે.\n\n### પ્રોફિટબિલિટી અને માર્જિન પર અસર\n\nરોકાણકારો માટે સૌથી મહત્વનો મુદ્દો બેંકોની નફાકારકતા છે. હાલમાં બેંકિંગ સેક્ટર Net Interest Margins (NIM) પર દબાણ અનુભવી રહ્યું છે. જોકે CRR ઘટવાથી લિક્વિડિટી વધશે, પરંતુ તેનો ખરો લાભ બેંકો કેટલી ગ્રીન ડિપોઝિટ આકર્ષી શકે છે તેના પર નિર્ભર છે. FY26 માં બેંકોએ લગભગ ₹4,000 થી ₹5,000 કરોડ ગ્રીન ડિપોઝિટ તરીકે એકત્ર કર્યા છે, જે NITI Aayog દ્વારા અંદાજિત $22.7 ટ્રિલિયન ની જરૂરિયાત સામે ખૂબ જ નજીવો આંકડો છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?\n\nહજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય લેવાયો નથી, આ માત્ર એક નીતિગત પ્રસ્તાવ છે. રોકાણકારોએ RBI ના આગામી સર્ક્યુલર અને ગ્રીન એસેટ્સ માટેની ટેક્સનોમી (Taxonomy) પર નજર રાખવી જોઈએ. બેંકો ગ્રીનવોશિંગના જોખમોને કેવી રીતે મેનેજ કરે છે તે તેમના લાંબા ગાળાના ગવર્નન્સ માટે પરીક્ષા સમાન રહેશે.