FY27 ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતીય બેંકોએ શાનદાર ગ્રોથ નોંધાવ્યો છે. બેંકોની ડિપોઝિટમાં **17.70%** અને ક્રેડિટમાં **19.09%** નો વધારો જોવા મળ્યો છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ RBI નું સ્પેશિયલ ફોરેન કરન્સી સ્વેપ વિન્ડો રહ્યું છે જેણે **$133 અબજ** ની મૂડી આકર્ષી છે. જોકે, રોકાણકારોએ પ્રોફિટ માર્જિન પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ ભાગમાં ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરમાં નોંધપાત્ર ગતિવિધિ જોવા મળી છે. અધિકૃત ડેટા મુજબ, શેડ્યૂલ બેંકોની કુલ ડિપોઝિટમાં 17.70% અને લોન કે એડવાન્સમાં 19.09% નો વધારો થયો છે. ગત વર્ષના સમાન ગાળામાં આ આંકડા અનુક્રમે માત્ર 9.93% અને 11.27% હતા, જે દર્શાવે છે કે બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીનું પ્રમાણ કેટલું ઝડપથી વધ્યું છે.
RBI ના સ્વેપ વિન્ડોનો મોટો ફાયદો
આ લિક્વિડિટી વધારવામાં Reserve Bank of India (RBI) ની સ્પેશિયલ ફોરેન કરન્સી સ્વેપ વિન્ડોનો મહત્વનો ફાળો રહ્યો છે. 5 જૂન, 2026 ના રોજ શરૂ કરાયેલી આ સુવિધાનો હેતુ 3 થી 5 વર્ષની ડિપોઝિટ પર અનુકૂળ હેજિંગ કોસ્ટ આપીને વિદેશી મૂડી આકર્ષવાનો હતો. માત્ર જૂન થી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન, બેંકિંગ સિસ્ટમે આ પહેલ દ્વારા $133 અબજ એકત્ર કર્યા છે, જેણે બેંકોના બેલેન્સ શીટને મજબૂત કરી છે.
પ્રોફિટ માર્જિન સામેના પડકારો
મજબૂત ગ્રોથ હોવા છતાં, બેંકો સામે નફાકારકતાનો મોટો પડકાર છે. મુખ્ય સમસ્યા વ્યાજ દરોનું અસમાન ટ્રાન્સમિશન છે. બેંકો ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે ડિપોઝિટના દરો વધારી રહી છે, પરંતુ લોનના વ્યાજ દરો એ જ ગતિએ વધી રહ્યા નથી. આ ગાળાને કારણે Net Interest Margins (NIM) પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે એ જોવું રહ્યું કે શું બેંકો લોનની માંગને અસર કર્યા વિના આ ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખી શકે છે કે કેમ.
લિક્વિડિટી હેલ્થ અને ભવિષ્ય
RBI એ પણ ચેતવણી આપી છે કે સરકારની નાની બચત યોજનાઓ (Small Savings Schemes) ના આકર્ષક વ્યાજ દરો બેંકિંગ સિસ્ટમમાંથી લિક્વિડિટી ખેંચી શકે છે, જેનાથી બેંકોએ ડિપોઝિટ રેટ ઊંચા રાખવાની ફરજ પડશે. સપ્ટેમ્બર 2026 ના મધ્ય સુધીમાં ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ ગેપ 81 બેસિસ પોઈન્ટ રહ્યો છે, જે ગયા વર્ષના 89 બેસિસ પોઈન્ટ કરતા સુધારો દર્શાવે છે, પરંતુ તે હજુ પણ ચિંતાનો વિષય છે.