વર્ષ 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં RBI ના નવા નિર્દેશોને કારણે ભારતીય બેન્કોને ફોરેક્સ ટ્રેડિંગમાં **$500 મિલિયન**નું નુકસાન થયું હતું. જોકે માર્કેટ સ્પ્રેડમાં સુધારાને પગલે બેન્કોએ **$400 મિલિયન** રિકવર કરી લીધા છે.
વર્ષ 2026ના પ્રથમ ભાગમાં ભારતીય ફાઇનાન્શિયલ સેક્ટર માટે સ્થિતિ પડકારજનક રહી હતી. રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા 27 માર્ચ, 2026 ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા એક નિર્દેશ મુજબ, બેન્કોએ તેમના ઓનશોર રૂપિયાના નેટ ઓપન પોઝિશનને $100 મિલિયન સુધી મર્યાદિત કરવાના હતા. આ આદેશનું પાલન કરવા માટે બેન્કોએ ઉતાવળમાં તેમના ફોરેક્સ પોર્ટફોલિયોને અનવાઇન્ડ (unwind) કરવા પડ્યા હતા.
ટ્રેડિંગ બુક પર અસર
આ આદેશને કારણે બેન્કિંગ સેક્ટર મુશ્કેલીમાં મુકાયું હતું. માર્કેટમાં ઉચ્ચ વોલેટિલિટી અને કરન્સી હેજિંગની માંગ વચ્ચે બેન્કોને માર્ક-ટુ-માર્કેટમાં $500 મિલિયનનું નુકસાન થયું હતું, જેની માહિતી Crisil Coalition Greenwich દ્વારા આપવામાં આવી હતી. રોકાણકારો માટે આ નુકસાન બેન્કોની 'નોન-ઇન્ટરેસ્ટ ઇનકમ'માં કામચલાઉ ઘટાડો દર્શાવે છે.
માર્કેટ રિકવરી અને રાહત
સમય જતાં માર્કેટમાં સ્થિરતા આવી અને માર્કેટ સ્પ્રેડમાં સુધારો થયો, જેના કારણે બેન્કોએ તેમના નુકસાન સામે $400 મિલિયનની રિકવરી કરી લીધી છે. ત્યારબાદ 20 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ સેન્ટ્રલ બેન્કે કેટલીક ચોક્કસ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે છૂટછાટ આપીને બેન્કોનું ભારણ હળવું કર્યું હતું.
આગામી સમય અને જોખમો
હાલમાં બેન્કો વધુ કડક કેપિટલ ફ્રેમવર્ક હેઠળ કામ કરી રહી છે. સપ્ટેમ્બર 2026 થી ફોરેક્સ અને ગોલ્ડ પોઝિશન પર 9% નો કેપિટલ ચાર્જ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતના 85% ક્રૂડ અને 50% નેચરલ ગેસની આયાત કરે છે, જે ટ્રેડ ડેફિસિટ અને રૂપિયાની સ્થિરતા પર અસર કરે છે. આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં બેન્કો આ ઓપરેશનલ ખર્ચને કેવી રીતે મેનેજ કરે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.