ભારતીય બેન્કિંગ સેક્ટરમાં મોટું પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. જ્યાં એક તરફ પ્રાઈવેટ બેન્કો પ્રતિ કર્મચારી **₹19 કરોડ**નો બિઝનેસ કરી રહી છે, તો બીજી તરફ પબ્લિક સેક્ટર બેન્કો (PSBs) ટેકનિકલ કાર્યક્ષમતામાં **93.12%** સ્કોર સાથે આગળ નીકળી ગઈ છે.
ભારતીય બેન્કિંગ લેન્ડસ્કેપ અત્યારે એક મોટા બદલાવના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદ (EAC-PM) ના નવા રિપોર્ટ મુજબ, FY26 માં પબ્લિક સેક્ટર બેન્કોએ 93.12% નો ટેકનિકલ કાર્યક્ષમતા સ્કોર નોંધાવ્યો છે, જે પ્રાઈવેટ બેન્કોના 86.02% ના સ્કોર કરતા ઘણો વધારે છે.
પ્રોડક્ટિવિટી અને કર્મચારીઓની સ્થિતિ
બિઝનેસ વોલ્યુમની વાત કરીએ તો, પ્રાઈવેટ બેન્કો હજુ પણ આગળ છે. પ્રાઈવેટ સેક્ટરની બેન્કો પ્રતિ કર્મચારી સરેરાશ ₹19 કરોડનો બિઝનેસ કરે છે, જ્યારે PSBs ₹17 કરોડ પર છે. ફોરેન બેન્કો તો ₹43 કરોડના બિઝનેસ સાથે સૌથી ટોચ પર છે. પોતાની કાર્યક્ષમતા જાળવવા માટે HDFC Bank, ICICI Bank અને Axis Bank જેવી મોટી પ્રાઈવેટ બેન્કોએ ટેકનોલોજીનો સહારો લીધો છે, જેના કારણે FY26 માં લગભગ 13,000 થી વધુ કર્મચારીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે.
જોકે, આ ડિજિટલ રેસમાં પ્રાઈવેટ બેન્કો સામે 18% થી 25% સુધીના હાઈ એટ્રિશન રેટ (કર્મચારીઓ છોડી જવાનું પ્રમાણ) નું મોટું જોખમ છે, જે લાંબા ગાળે સર્વિસ ક્વોલિટી પર અસર કરી શકે છે.
ફંડિંગ અને માર્જિનનું દબાણ
બેન્કિંગ સેક્ટર માટે સૌથી મોટો પડકાર ક્રેડિટ અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ વચ્ચેની ખાઈ છે. જુલાઈ 2026 સુધીમાં, બેન્કોનો ક્રેડિટ ગ્રોથ 19.3% રહ્યો છે, જ્યારે ડિપોઝિટ ગ્રોથ માત્ર 15.4% રહ્યો છે. આ મિસમેચને કારણે બેન્કોએ મોંઘા વિકલ્પો તરફ વળવું પડે છે, જે સીધી રીતે તેમના Net Interest Margins પર દબાણ લાવી રહ્યું છે.
5-દિવસીય વર્ક વીકનો વિવાદ
હાલમાં બેન્કિંગ યુનિયનો 5-દિવસીય વર્કિંગ વીકની માંગ કરી રહ્યા છે. જોકે 99.8% ટ્રાન્ઝેક્શન ડિજિટલ થઈ ગયા છે, છતાં પેન્શનર્સ અને ગ્રામીણ ગ્રાહકો માટે ફિઝિકલ શાખાઓ અનિવાર્ય છે. સપ્ટેમ્બર 2026 માં થનારી હડતાલ હાલ પૂરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે, પરંતુ આ બાબતે લેવાનારા નિર્ણયો બેન્કોની ઓપરેશનલ કોસ્ટ અને ગ્રાહક સેવા પર મોટી અસર કરી શકે છે.