ભારતીય બેંકો પાસે રહેલી અધધ **$136 અબજ** ની સરપ્લસ લિક્વિડિટીને ઠેકાણે પાડવા માટે હવે 'સેમી-ફિક્સ' હોમ લોન પ્રોડક્ટ્સ લોન્ચ કરવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા **4.4 વર્ષની** ઊંચી લિક્વિડિટીના સંચાલન માટે બેંકો હાઈબ્રિડ મોડલ અપનાવી રહી છે.
લિક્વિડિટીના સંચાલન માટે વ્યૂહાત્મક ફેરફાર
બેંકિંગ સિસ્ટમમાં હાલમાં $136.38 અબજ ની રેકોર્ડ લિક્વિડિટી જોવા મળી રહી છે, જેનું મુખ્ય કારણ RBI ની FCNR(B) ડિપોઝિટ સ્વેપ ફેસિલિટી છે. વધારાની રોકડને સુરક્ષિત રીતે રોકવા માટે બેંકો પર દબાણ છે. પરંપરાગત રીતે બેંકો સરકારી સિક્યોરિટીઝમાં રોકાણ કરતી હતી, પરંતુ તેમાં વ્યાજ દરોના વધઘટનું જોખમ રહેલું છે. હવે બેંકો હાઈબ્રિડ હોમ લોન દ્વારા નિશ્ચિત સમયગાળા માટે સ્પ્રેડ લોક કરી રહી છે.
દિગ્ગજ બેંકોનું નવું મોડલ
- HSBC: બેંકે 7.50% (3 વર્ષ) અને 8.25% (5 વર્ષ) ના ફિક્સ રેટ વિકલ્પો રજૂ કર્યા છે.
- Kotak Mahindra Bank: બેંકે 65 મહિના ના સમયગાળા માટે ફિક્સ ઇન્ટરેસ્ટ રેટ ધરાવતી હાઈબ્રિડ લોન લોન્ચ કરી છે.
આ પ્રોડક્ટ્સ ગ્રાહકોને રેપો-રેટ વધારાથી રક્ષણ આપે છે અને બેંકોને તેમની યીલ્ડ (Yield) નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે.
માર્જિન અને પડકારો
બેંકિંગ સેક્ટરમાં ક્રેડિટ ગ્રોથ 17-18% ના દરે ચાલી રહ્યો છે, જ્યારે ડિપોઝિટ ગ્રોથ પાછળ છે. સસ્તી ડિપોઝિટના અભાવે બેંકો મોંઘા સોર્સ (Term Deposits) પર નિર્ભર છે, જેનાથી નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર દબાણ વધ્યું છે. જો લિક્વિડિટી અચાનક ઘટે અને માર્કેટના દરો વધે, તો બેંકોને લોંગ-ટર્મ ફિક્સ લોન બુકમાં નુકસાન થવાની ભીતિ છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરમાં બેંકોના NIM પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. શું આ નવી વ્યૂહરચના ખરેખર નફાકારક સાબિત થાય છે કે વધતા ખર્ચ સામે બેંકો લાચાર બનશે, તે હવે જોવાનું રહેશે.