મધ્ય પૂર્વના તણાવથી ફુગાવાનો ભય?
હાલમાં મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવને કારણે ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરમાં અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલ થી ઉપર જતાં ભારતમાં ઊર્જા ખર્ચ અને સ્થાનિક ફુગાવામાં વધારો થઈ શકે છે. જો આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલે તો આર્થિક વૃદ્ધિ ધીમી પડી શકે છે અને બેંકો માટે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે.
જોખમો છતાં બેંકોનો મજબૂત ગ્રોથ
બાહ્ય જોખમો હોવા છતાં, બેંકોએ FY26 ના Q4 માટે મજબૂત બિઝનેસ અપડેટ્સ રજૂ કર્યા છે. માર્ચ 2026 ના મધ્ય સુધીમાં, કુલ બેંક લોન વાર્ષિક ધોરણે 13.8% વધીને ₹207.7 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. ડિપોઝિટમાં પણ 10.8% નો સ્વસ્થ વધારો જોવા મળ્યો છે, જે ₹250.1 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગઈ છે. લોન ડિપોઝિટ કરતાં વધુ ઝડપથી વધી હોવાથી, ક્રેડિટ-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો એક વર્ષ અગાઉના 80.8% થી વધીને રેકોર્ડ 83% પર પહોંચ્યો છે.
મુખ્ય બેંકોના મિશ્ર પ્રદર્શન
મુખ્ય પ્રાઇવેટ બેંકોએ મિશ્ર પરિણામો દર્શાવ્યા છે. HDFC બેંકમાં 12% લોન ગ્રોથ હાંસલ થયો, જેમાં ડિપોઝિટ લોન કરતાં વધુ ઝડપથી વધી, જેનાથી તેનો ક્રેડિટ-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો સુધરીને 95% થયો. Axis બેંકની કુલ લોન વાર્ષિક ધોરણે 18.4% વધી, જેમાં 12.9% ડિપોઝિટ વૃદ્ધિનો સહયોગ મળ્યો, જેનાથી તેનો CASA રેશિયો 39.6% થયો. Kotak બેંક, IDFC First બેંક અને RBL બેંક જેવી બેંકોએ પણ ઉદ્યોગની સરેરાશ કરતાં વધુ લોન અને ડિપોઝિટ વૃદ્ધિ નોંધાવી. જોકે, IndusInd બેંક તેના સ્પર્ધકો કરતાં પાછળ રહી.
સરકારી બેંકો અને નાની બેંકો ચમકી
Bank of Baroda, Punjab & Sind Bank અને Bank of India જેવી અગ્રણી પબ્લિક સેક્ટર બેંકોમાં પણ લોન અને ડિપોઝિટ વૃદ્ધિ સિસ્ટમની કુલ વૃદ્ધિ કરતાં વધુ રહી. નાની બેંકોમાં, CSB બેંકના ગોલ્ડ લોન બિઝનેસને કારણે 27% નો લોન ગ્રોથ જોવા મળ્યો, જોકે ડિપોઝિટ વૃદ્ધિ ધીમી રહી. Ujjivan અને Suryoday SFB જેવી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકોએ 25% થી વધુ વાર્ષિક લોન વૃદ્ધિ દર્શાવી, જે સૂચવે છે કે માઇક્રો-ફાઇનાન્સ સેક્ટરમાં તાણ ઓછો થયો છે.
માર્જિન સ્થિર થવાની શક્યતા, ફોરેક્સ નિયમોનું નજીવું જોખમ
વિશ્લેષકો આગાહી કરે છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) વ્યાજ દરો સ્થિર રાખશે તેવી અપેક્ષા હોવાથી માર્જિન પરનું દબાણ ઘટશે. જોકે, સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ અને ચલણમાં વધઘટ રોકાણ આવકને અસર કરી શકે છે. RBI ના નવા નિયમ મુજબ, નેટ ઓવરનાઇટ ફોરેન એક્સચેન્જ પોઝિશન $100 મિલિયન સુધી મર્યાદિત કરવાથી કેટલીક બેંકોને તેમની કરન્સી હોલ્ડિંગ ઘટાડવી પડી શકે છે. આનાથી આશરે ₹3,000-4,000 કરોડ નું સંભવિત માર્ક-ટુ-માર્કેટ નુકસાન થઈ શકે છે. જોકે, તેનો એકંદર બેંક નફા પર નજીવો પ્રભાવ પડશે, ખાસ કરીને જ્યારે બેંકોએ ₹1 લાખ કરોડ થી વધુનો રેકોર્ડ ત્રિમાસિક નેટ પ્રોફિટ નોંધાવ્યો છે.
વૈશ્વિક ચિંતાઓ વચ્ચે એસેટ ક્વોલિટી મજબૂત
એસેટ ક્વોલિટી સ્થિર રહી છે. તેમ છતાં, ચાલી રહેલો મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષ જોખમ ઊભું કરે છે, ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયો (MSMEs) માટે, જે વધતા ખર્ચ અને રોકડ પ્રવાહની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેમ છતાં, મોટી પ્રાઇવેટ બેંકો મજબૂત મૂડી અનામત, પર્યાપ્ત લોન નુકસાન જોગવાઈઓ અને નીચા NPA (નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ) ને કારણે સારી રીતે તૈયાર જણાય છે. આ સૂચવે છે કે તેઓ અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરવા સક્ષમ છે.