RBI દ્વારા ટેકઓવર ફાઈનાન્સિંગના નિયમો હળવા કરાયા બાદ દેશી બેન્કો આક્રમક બની છે. જુલાઈથી અત્યાર સુધીમાં બેન્કોએ **₹10,000 કરોડ** થી વધુનું ફંડિંગ M&A સોદાઓ માટે કર્યું છે, જેનો સીધો લાભ બેન્કોની ફી-આધારિત આવકને થશે.
ભારતીય કોર્પોરેટ જગતમાં મર્જર અને એક્વિઝિશન (M&A) માટેનું વાતાવરણ 1 જુલાઈથી બદલાઈ ગયું છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ ટેકઓવર ફાઈનાન્સિંગના નિયમોમાં મોટી છૂટછાટ આપતા, હવે સ્થાનિક બેન્કો કોઈપણ ડીલના મૂલ્યના 75% સુધીનું ફંડિંગ કરી શકે છે. આ ફેરફાર પહેલા, ભારતીય કંપનીઓ મોટાભાગે વિદેશી બેન્કો કે પ્રાઈવેટ ક્રેડિટ ફંડ્સ પર નિર્ભર હતી, પરંતુ હવે સ્થાનિક લેન્ડર્સ મેદાનમાં આવી ગયા છે.
ડોમેસ્ટિક બેન્કોમાં તેજી
નવા નિયમોનો ઉપયોગ કરીને જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની બેન્કો કોર્પોરેટ એડવાઈઝરી માર્કેટમાં મોટો હિસ્સો કબજે કરી રહી છે. State Bank of India આ મામલે સૌથી આગળ છે અને લગભગ એક ડઝન જેટલી ડીલ્સમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. આ ઉપરાંત HDFC Bank, ICICI Bank, Kotak Mahindra Bank અને Axis Bank પણ એક્ટિવ છે. આ બેન્કો હવે HSBC અને Citibank જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારી કરીને મોટા સોદાઓને અંજામ આપી રહી છે.
બેન્કો શા માટે આ સોદા પાછળ દોડી રહી છે?
બેન્કો માટે આ માત્ર વ્યાજની કમાણી નથી. જ્યારે તેઓ કોઈ એક્વિઝિશનના મુખ્ય ફાઈનાન્સર બને છે, ત્યારે તેમને ફોરેન એક્સચેન્જ, ટ્રેઝરી, એસ્ક્રો એકાઉન્ટ અને ડીમેટ જેવી અનેક હાઈ-વેલ્યુ સેવાઓનું કામ મળે છે. તાજેતરમાં Crystal Crop Protection દ્વારા ₹2,268 કરોડ માં FMC કોર્પોરેશનનો ભારતીય બિઝનેસ ખરીદવો અને Waaree Renewable Technologies ની ₹1,225 કરોડ ની ડીલ આનું ઉદાહરણ છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ક્ષેત્રનું કુલ માર્કેટ ભવિષ્યમાં ₹2 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જોકે આ નવા ફાઈનાન્સિંગથી બેન્કોની બેલેન્સ શીટ મજબૂત થવાની સંભાવના છે, પરંતુ રોકાણકારોએ એક વાત સમજવી જરૂરી છે કે એક્વિઝિશન ફાઈનાન્સિંગ એ સામાન્ય વર્કિંગ કેપિટલ લોન કરતા વધુ જોખમી હોય છે. આ ડીલ્સમાં લીવરેજ વધુ હોય છે અને લોનની ચુકવણી ખરીદાયેલી કંપનીના કેશ ફ્લો પર નિર્ભર હોય છે. જો તે કંપનીના પરફોર્મન્સમાં કોઈ સમસ્યા આવે, તો બેન્કો માટે જોખમ વધી શકે છે. જોકે RBI એ કડક નિયમો બનાવ્યા છે, પરંતુ આ લોન બુકની ગુણવત્તા કેવી રહે છે તે જોવું હવે શેરધારકો માટે અત્યંત મહત્વનું રહેશે.