ભારતીય બેન્કિંગ સેક્ટરમાં ૧૫ વર્ષમાં સૌથી વધુ ડિપોઝિટ ગ્રોથ નોંધાયો છે. આ લિક્વિડિટીના વધારાને કારણે બેંકોને મોંઘા ફંડિંગમાંથી રાહત મળી છે, જે લાંબા ગાળે નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) માટે પોઝિટિવ સંકેત છે.
લિક્વિડિટીની રાહત અને બેન્કિંગ સેક્ટર
ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માં ભારતીય બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીની સ્થિતિમાં મોટો સુધારો જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી બેંકો લોનની માગ અને ડિપોઝિટ વચ્ચે સંતુલન જાળવવામાં સંઘર્ષ કરી રહી હતી. મે મહિનામાં ઇન્ક્રીમેન્ટલ ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ રેશિયો ૧૧૪% સુધી પહોંચી ગયો હતો, જેના કારણે બેંકોને મોંઘા હોલસેલ ફંડિંગ પર નિર્ભર રહેવું પડતું હતું, જે સીધી રીતે તેમની પ્રોફિટબિલિટી ઘટાડતું હતું.
ફોરેન કરન્સી ઇનફ્લોનો ફાયદો
આ રાહત પાછળનું મુખ્ય કારણ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની સ્પેશિયલ ફોરેન કરન્સી સ્વેપ વિન્ડોનું બંધ થવું છે. આ પગલાથી $૧૩૩ અબજ જેટલો જંગી ઇનફ્લો આવ્યો, જેણે ડોમેસ્ટિક બેંકો માટે સસ્તું અને સ્થિર ફંડિંગ પૂરું પાડ્યું છે. પરિણામે, ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર દરમિયાન સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી સરપ્લસ રહી, જેનાથી બેંકોએ ડિપોઝિટ રેટમાં આક્રમક વધારો કરવાની જરૂર પડી નથી.
ક્રેડિટ ગ્રોથમાં મજબૂતી
લિક્વિડિટી વધવા છતાં લોનની માગમાં પણ તેજી યથાવત છે. ૩૧ ઓગસ્ટ સુધીમાં નોન-ફૂડ બેંક ક્રેડિટ વધીને ₹૯.૮૪ લાખ કરોડ પર પહોંચી ગઈ છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં ₹૩.૮૩ લાખ કરોડ હતી. આ દર્શાવે છે કે બેંકો નવી મળેલી લિક્વિડિટીનો ઉપયોગ પ્રોડક્ટિવ સેક્ટરમાં કરી રહી છે, જે રોકાણકારો માટે સારા સમાચાર છે.
રોકાણકારો માટે આગામી સમય
હવે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે સ્વેપ વિન્ડોના વન-ટાઇમ બૂસ્ટ પછી આ મોમેન્ટમ કેવી રીતે ટકી રહેશે. આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં જોવાનું રહેશે કે બેંકોએ હોલસેલ બોરોઈંગ ઘટાડવામાં કેટલી સફળતા મેળવી છે અને ઓર્ગેનિક ડિપોઝિટ ગ્રોથ કેટલી વધે છે.