દેશમાં બેન્કિંગ સેક્ટર એક નવા પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. ઓક્ટોબર ૧૫ સુધીમાં બેન્ક ક્રેડિટ ગ્રોથ **૧૭.૯%** રહ્યો છે, જેની સામે ડિપોઝિટ ગ્રોથ માત્ર **૧૬.૬%** જોવા મળ્યો છે. આ **૧.૩%** નો તફાવત બેન્કોની લિક્વિડિટી અને નફા પર અસર કરી રહ્યો છે.
દેશની બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં હાલમાં લેન્ડિંગની ગતિ ડિપોઝિટ મેળવવાની ગતિ કરતા ઘણી ઝડપી બની છે. Reserve Bank of India ના તાજેતરના ડેટા મુજબ, ક્રેડિટ ગ્રોથ વાર્ષિક ધોરણે ૧૭.૯% વધીને ₹૨૩૨.૫૪ લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયો છે. તેની સામે, એકંદરે ડિપોઝિટમાં માત્ર ૧૬.૬% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે આંકડો ₹૨૮૪.૩૭ લાખ કરોડ છે. આ ૧.૩ ટકાનો ગેપ બેન્કોના ફંડિંગ મેનેજમેન્ટ માટે માથાનો દુખાવો બની રહ્યો છે.
પ્રોફિટબિલિટી પર અસર
બેન્કિંગ જગતમાં ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ (C-D) રેશિયો ખૂબ મહત્વનો માનવામાં આવે છે. જ્યારે બેન્કો ડિપોઝિટ કરતા લોન વધુ આપે છે, ત્યારે તેમને ફંડ એકત્ર કરવા માટે મોંઘા સ્ત્રોતો પર નિર્ભર રહેવું પડે છે. આ સીધી રીતે બેન્કોના Net Interest Margins પર દબાણ લાવે છે. જો બેન્કો લોન પરના વ્યાજ દરમાં વધારો ન કરી શકે, તો તેમની એકંદરે નફાકારકતા ઘટી શકે છે.
ટર્મ ડિપોઝિટ તરફ ઝુકાવ
લિક્વિડિટી ગેપને ભરવા માટે બેન્કો હવે ટર્મ ડિપોઝિટ એટલે કે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે. ડેટા દર્શાવે છે કે ટાઈમ ડિપોઝિટ ૧૭.૪% વધીને ₹૨૫૦.૭૬ લાખ કરોડ થઈ છે, જ્યારે સેવિંગ્સ અને કરંટ એકાઉન્ટ (Demand Deposits) માં માત્ર ૧૧.૧% વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. જોકે, લોન ગ્રોથ ૧૮.૨% સાથે મજબૂત છે, છતાં ગયા મહિનાના ૧૯% ના આંકડા કરતા તેમાં થોડો ઘટાડો આવ્યો છે, જે સૂચવે છે કે બેન્કો હવે થોડી સાવચેતી વર્તી રહી છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં રોકાણકારોએ બેન્કોના ડિપોઝિટ ગ્રોથ અને માર્જિન હેલ્થ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું બેન્કો તેમના માર્જિનને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના ડિપોઝિટ આકર્ષી શકશે કે પછી તેમને બેલેન્સ શીટ સ્થિર રાખવા માટે લોન આપવાની ગતિ ધીમી કરવી પડશે.