ઓગસ્ટ 2026ના મધ્ય સુધીમાં ભારતીય બેન્કોમાં ક્રેડિટ ગ્રોથ **18.6%** નોંધાયો છે. જોકે, આ વધારો નવી ઔદ્યોગિક પ્રગતિને બદલે મોંઘવારી અને ગોલ્ડ લોનને આભારી હોવાથી બેન્કોના લિક્વિડિટી માર્જિન પર દબાણ વધી શકે છે.
ઓગસ્ટ 2026 ના મધ્ય સુધીના તાજેતરના આંકડા મુજબ, ભારતીય બેન્કિંગ સેક્ટરમાં વર્ષ-દર-વર્ષ ધોરણે 18.6% નો મજબૂત ક્રેડિટ ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે. સામાન્ય રીતે આ આંકડો અર્થતંત્રની તેજીનું સૂચક ગણાય છે, પરંતુ આ લોન લેવા પાછળના કારણો કઈક અલગ જ વાર્તા કહી રહ્યા છે. નવી ફેક્ટરીઓ કે મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને બદલે, આ લોનનો મોટો હિસ્સો ડિફેન્સિવ બોરોઇંગ (Defensive Borrowing) માટે વપરાયો છે.
ક્રેડિટ સર્જ પાછળના અસલી કારણો
આ તેજીના મુખ્ય બે કારણો છે: વર્કિંગ કેપિટલની જરૂરિયાત અને ગોલ્ડ-બેક્ડ લોન. મોંઘવારીને કારણે બિઝનેસમેનોએ પોતાની ડે-ટુ-ડે ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે વધુ લોન લેવી પડી છે. આ ઉપરાંત, છેલ્લા 2 વર્ષમાં સોનાના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે ગોલ્ડ લોનની લિમિટ પણ મેકેનિકલી વધી ગઈ છે. પરિણામે, બેન્કોના લોન બુકમાં આંકડો તો મોટો દેખાય છે, પણ તે આર્થિક ઉત્પાદકતામાં ખાસ વધારો સૂચવતો નથી.
લિક્વિડિટીની અસંતુલન સ્થિતિ
બેન્કિંગ સેક્ટર માટે સૌથી ચિંતાનો વિષય લોન અને ડિપોઝિટ વચ્ચેનો વધતો તફાવત છે. સિસ્ટમ-વાઈડ લોન-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો (LDR) હવે લગભગ 85% પર પહોંચી ગયો છે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે બેન્કો ડિપોઝિટ આવે તે પહેલા જ લોન આપી રહી છે. આ સ્થિતિમાં, બેન્કોએ ફંડ મેળવવા માટે વધુ વ્યાજદર આપવાની ફરજ પડે છે, જેનાથી ફંડિંગ કોસ્ટ વધી જાય છે.
પ્રોફિટબિલિટી પર અસર
રોકાણકારોએ હવે નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIMs) પર ખાસ નજર રાખવી પડશે. જો ડિપોઝિટ મેળવવા માટે બેન્કો વધુ ખર્ચ કરશે, તો તેમનો નફો ઘટવાનું જોખમ રહેલું છે. વધુમાં, જો ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે મંદી આવશે તો MSME અને કોર્પોરેટ બોરોઅર્સ માટે ક્રેડિટ કોસ્ટ વધવાની શક્યતા છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી સમયમાં બેન્કોની ડિપોઝિટ ઇનફ્લો અને ગોલ્ડ-બેક્ડ લોન અંગેના નવા રેગ્યુલેટરી નિયમો પર નજર રાખવી જરૂરી છે. બેન્કો પોતાની લાંબા ગાળાની પ્રોફિટબિલિટી જાળવી રાખવા માટે ડિપોઝિટ મોબિલાઈઝેશન કેવી રીતે કરે છે, તે હવે સેક્ટરની સ્થિરતા નક્કી કરશે.