ભારતીય બેન્કોમાં લોન લેનારાઓ વધ્યા છે, પણ ડિપોઝિટમાં તેજી નથી. જૂન 2026 સુધીમાં ક્રેડિટ ગ્રોથ **16.5%** નોંધાયો છે, જ્યારે ડિપોઝિટ ગ્રોથ માત્ર **11.3%** રહ્યો છે. આ ગાળાને કારણે લોન-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો વધીને **83.3%** ના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો છે.
વધતું લિક્વિડિટી પ્રેશર
બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં હાલમાં લોન અને ડિપોઝિટ વચ્ચે મોટું અંતર જોવા મળી રહ્યું છે. 30 જૂન 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, બેન્કોની કુલ ક્રેડિટ ₹213.6 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે 16.5% ના દરે વધી રહી છે. તેની સામે ડિપોઝિટનું પ્રમાણ માત્ર ₹256.5 લાખ કરોડ છે. આ 5.12% નો તફાવત દર્શાવે છે કે બેન્કો પોતાની પાસે રહેલી મૂડી ખૂબ જ ઝડપથી લોન તરીકે આપી રહી છે, જેની સામે નવા ભંડોળનો પ્રવાહ ધીમો છે.
કોણ લોન લઈ રહ્યું છે?
લોન લેવામાં સૌથી આગળ NBFCs (નોન-બેન્કિંગ ફાયનાન્સિયલ કંપનીઓ) છે, જેમનું બોરોઇંગ 22.4% વધીને ₹25.3 લાખ કરોડ થયું છે. બોન્ડ માર્કેટમાં ઊંચા વ્યાજ દર હોવાથી કોર્પોરેટ જગત બોન્ડને બદલે બેન્ક લોન લેવાનું પસંદ કરી રહ્યું છે. જોકે, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા સેક્ટરમાં લોન 1.1% ઘટી છે, જે દર્શાવે છે કે અત્યારે લોન માત્ર ટૂંકા ગાળાની જરૂરિયાતો માટે લેવાઈ રહી છે.
પબ્લિક સેક્ટર બેન્કો પર વધુ ભાર
જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કોએ 17.3% નો ક્રેડિટ ગ્રોથ નોંધાવ્યો છે, જે ખાનગી બેન્કોના 14.8% કરતા વધારે છે. પબ્લિક સેક્ટર બેન્કોનો લોન-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો વધીને 79% થયો છે, જે એક વર્ષ પહેલા 73.9% હતો. આનાથી બેન્કોની લિક્વિડિટી મેનેજ કરવાની ક્ષમતા ઘટી છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જો ડિપોઝિટ વધારવા માટે બેન્કોએ વ્યાજ દરો વધારવા પડે, તો તેમની કોસ્ટ ઓફ ફંડ વધી જશે. જો બેન્કો આ બોજ ગ્રાહકો પર નાખે તો લોન મોંઘી થાય, અને જો ન નાખે તો તેમના નેટ પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવશે. હવે રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં બેન્કોના ડિપોઝિટ ગ્રોથ અને તેમના લોન-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.