ભારતીય બજારમાં છેલ્લા બે મહિનામાં 10-year government bond yields માં **100 basis points** નો તોતિંગ વધારો જોવા મળ્યો છે. RBI ના કડક વલણ અને લિક્વિડિટીના દબાણને કારણે હવે કોર્પોરેટ અને રિટેલ ગ્રાહકો માટે લોન મોંઘી થવાની શક્યતા વધી ગઈ છે.
વધતા યીલ્ડ અને ઘટતી લિક્વિડિટી
ઘરેલુ બોન્ડ માર્કેટમાં છેલ્લા બે મહિનાથી મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. બેન્ચમાર્ક 10-year government bond ના યીલ્ડમાં 100 basis points નો ઉછાળો આવ્યો છે. જેનો સીધો અર્થ એ છે કે સરકાર અને ખાનગી કંપનીઓ માટે દેવું લેવું હવે પહેલા કરતા વધુ ખર્ચાળ બની ગયું છે. ખાસ કરીને Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા ટ્રેઝરી બિલ ઓક્શનમાં તમામ બિડ્સ રિજેક્ટ કરવાનું પગલું બજારમાં લિક્વિડિટીની ખેંચ અને કેન્દ્રીય બેંકના વલણને સ્પષ્ટ કરે છે.
કોર્પોરેટ ફંડિંગ પર અસર
વધતા વ્યાજ દરની સીધી અસર કંપનીઓના ફંડિંગ પ્લાન પર પડી છે. પબ્લિક સેક્ટરની કંપનીઓ જેમને પહેલા સસ્તામાં ફંડ મળતું હતું, તેમને હવે 5-વર્ષના ફંડિંગ માટે 70 basis points વધુ ચૂકવવા પડે છે. ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓની સ્થિતિ તો તેનાથી પણ કપરી છે, જેમને હવે રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે સોવરિન રેટ કરતા 100 થી 150 basis points સુધીનું પ્રીમિયમ આપવું પડે છે. પરિણામે, અનેક કોર્પોરેટ કંપનીઓએ પોતાના બોન્ડ ઇશ્યૂ પાછા ખેંચ્યા છે.
બેંકિંગ સેક્ટર અને ગ્રાહકો પર માર
બેંકોના પોર્ટફોલિયોમાં સરકારી સિક્યોરિટીઝનું પ્રમાણ મોટું હોય છે. યીલ્ડ વધતા બોન્ડના ભાવ ઘટે છે, જેનાથી બેંકોની ટ્રેઝરીમાં 'પેપર લોસ' જોવા મળી રહ્યો છે. ઓગસ્ટ મહિના સુધી લેન્ડિંગ રેટ 8.61% નોંધાયો હતો, પરંતુ હવે બેંકો રિટેલ અને કોર્પોરેટ લોનના વ્યાજ દરોમાં વધારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સસ્તી લોનનો યુગ પૂરો થવાના સંકેતો સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યા છે, જેની સીધી અસર હવે સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડશે.