ભારત અને અમેરિકાના ૧૦-વર્ષીય સરકારી બોન્ડ વચ્ચેનો વ્યાજ દરનો તફાવત ઘટીને ૧૯૪ બેસિસ પોઈન્ટ પર પહોંચ્યો છે, જે ૨૨ વર્ષમાં સૌથી ઓછો છે. આ ઘટાડો વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતીય ડેટ માર્કેટનું આકર્ષણ ઘટાડી શકે છે, જેનાથી રૂપિયામાં વોલેટિલિટી વધી શકે છે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાજ દરોનો તફાવત છેલ્લા ૨૨ વર્ષના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે ભારતીય નાણાકીય બજારો માટે એક નવો પડકાર છે. ૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ સુધીના આંકડા મુજબ, ભારત અને અમેરિકાના ૧૦-વર્ષીય સરકારી બોન્ડના યીલ્ડ (Yield) વચ્ચેનો ગાળો ઘટીને આશરે ૧૯૪ બેસિસ પોઈન્ટ થઈ ગયો છે.
આ સ્થિતિ મુખ્યત્વે અમેરિકાના ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં થયેલા તીવ્ર ઉછાળાને કારણે છે, જે ૨૪ વર્ષની ટોચે ૫.૩૫% ની નજીક પહોંચી ગયા છે. બીજી તરફ, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને ૫.૫૦% કર્યો હોવા છતાં, ભારતીય બોન્ડ યીલ્ડ ૭.૨૯% ની આસપાસ છે જે અમેરિકાના વધારાની સરખામણીએ ધીમો છે.
રોકાણકારો માટે આ કેમ મહત્વનું છે?
ગ્લોબલ રોકાણકારો 'કેરી ટ્રેડ' (Carry Trade) નો ઉપયોગ કરીને જે દેશોમાં વ્યાજ દર નીચા હોય ત્યાંથી ઉધાર લઈને વધુ વ્યાજદર ધરાવતા દેશોમાં રોકાણ કરે છે. જ્યારે આ તફાવત મોટો હોય ત્યારે ભારત વિદેશી મૂડી માટે આકર્ષક સ્થળ બને છે. જોકે, હવે આ તફાવત ઘટીને ૧૯૪ બેસિસ પોઈન્ટ થતા, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) માટે અમેરિકન એસેટ્સ વધુ સુરક્ષિત અને ફાયદાકારક બની શકે છે.
રૂપિયો અને મોંઘવારી પર અસર
આ ઘટાડો સીધો રૂપિયા પર દબાણ લાવે છે. વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ ધીમો પડવાથી ગ્લોબલ માર્કેટમાં રૂપિયાની માંગ ઘટશે, જે તેને યુએસ ડોલર સામે નબળો પાડી શકે છે. પરિણામે, ક્રૂડ ઓઈલ જેવી વસ્તુઓની આયાત મોંઘી બનતા સ્થાનિક સ્તરે મોંઘવારીનો ભય વધી શકે છે. વધુમાં, બોન્ડ યીલ્ડ વધવાથી સરકાર અને ખાનગી કંપનીઓ માટે ઉધાર લેવાના ખર્ચમાં પણ વધારો થશે, જે આર્થિક વૃદ્ધિને અસર કરી શકે છે.