ભારતીય બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં વિદેશી મુદ્રાના પ્રવાહને કારણે **$136.38 અબજ**નું મોટું ફંડ ઠલવાયું છે. લિક્વિડિટી વધતા ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરો ઘટ્યા છે અને બેન્કિંગ શેરોમાં તેજી જોવા મળી રહી છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના બોન્ડ માર્કેટ પર વૈશ્વિક દબાણ યથાવત છે.
ભારતીય નાણાકીય સિસ્ટમ હાલમાં એક મોટા લિક્વિડિટી ઇવેન્ટમાંથી પસાર થઈ રહી છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની ખાસ સુવિધા હેઠળ $127.23 અબજના FCNR(B) ડિપોઝિટ સહિત કુલ $136.38 અબજનો વિદેશી પ્રવાહ આવતા બેન્કો અને બોન્ડ ટ્રેડર્સ માટે વાતાવરણ બદલાયું છે.\n\n### બેન્કિંગ અને શોર્ટ-ટર્મ રેટ્સ પર અસર\n\nબેન્કિંગ સેક્ટર માટે તાત્કાલિક રાહતના સમાચાર છે. સિસ્ટમમાં વધુ રોકડ ઉપલબ્ધ હોવાથી ટૂંકા ગાળાના ધિરાણના દરો ઘટ્યા છે. આના કારણે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં બેન્કિંગ શેરોનું પ્રદર્શન સુધર્યું છે. બેન્કો પાસે હવે વધુ મૂડી હોવાથી તેઓ સરળતાથી લેન્ડિંગ કરી શકે છે અથવા શોર્ટ-ટર્મ ગવર્મેન્ટ સિક્યોરિટીઝમાં રોકાણ કરી શકે છે.\n\n### બોન્ડ માર્કેટની જટિલતા\n\nશોર્ટ-ટર્મ સાધનો માટે સ્થિતિ સારી હોવા છતાં, લાંબા ગાળાના બોન્ડ માર્કેટમાં પડકારો છે. 10 વર્ષના બેન્ચમાર્ક ગવર્મેન્ટ બોન્ડની યીલ્ડ હાલમાં 7% ની આસપાસ છે. અહીં બે મુખ્ય વૈશ્વિક પરિબળો દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે:\n\n1. U.S. Treasury Yields: અમેરિકન બોન્ડ્સ આકર્ષક બનતા રોકાણ ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી પાછું ખેંચાઈ શકે છે.\n2. ક્રૂડ ઓઈલ: બ્રેન્ટ ક્રૂડ $95 પ્રતિ બેરલની નજીક ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. ભારતની તેલની આયાત વધુ હોવાથી મોંઘવારીનું જોખમ વધે છે અને રૂપિયા પર દબાણ આવે છે.\n\n### RBI ની બેલેન્સિંગ એક્ટ\n\nસિસ્ટમમાં વધારાની રોકડને નિયંત્રિત કરવા માટે RBI હવે વેરીએબલ રેટ રિવર્સ રેપો (VRRR) ઓક્શન જેવી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી રહી છે. સેન્ટ્રલ બેન્કનો પ્રયાસ છે કે વધારાની રોકડનો ઉપયોગ અર્થતંત્રના વિકાસમાં થાય, પરંતુ તેનાથી મોંઘવારી ન વધે. રોકાણકારોએ હવે RBI ના આગામી પોલિસી અપડેટ્સ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.