ભારતના રિટેલ ક્રેડિટ માર્કેટમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. યુવા અને ગ્રામીણ ગ્રાહકો હવે મુખ્ય ચાલક બળ બન્યા છે, જેના કારણે જુલાઈ **2026** સુધીમાં NBFC ના રિટેલ લોન ગ્રોથમાં **21.4%** નો ઉછાળો આવ્યો છે.
ભારતના રિટેલ ક્રેડિટ લેન્ડસ્કેપમાં મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ હવે નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોના યુવા ગ્રાહકો પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે. જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટરમાં કુલ 14 કરોડ લોન ઓરિજિનેશનમાંથી 79% હિસ્સો આવા જ મહત્વાકાંક્ષી ગ્રાહકોનો રહ્યો છે, જેનું કુલ મૂલ્ય ₹19 લાખ કરોડ જેટલું છે.
જુલાઈ 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, NBFC રિટેલ લોન ગ્રોથ વાર્ષિક ધોરણે 21.4% સુધી પહોંચ્યો છે, જે ગત વર્ષના 13.7% ની સરખામણીએ ઘણો વધારે છે. ટેક-સેવી યુવા પેઢી હવે ઘર કે વાહન જેવી મોટી મિલકતો ખરીદવાને બદલે વપરાશ અને મોબિલિટી માટે લોન લઈ રહી છે.
નાના ટિકિટ સાઈઝના લોનમાં જોખમ
આ તેજીની પાછળ જોખમો પણ છુપાયેલા છે. ખાસ કરીને ₹50,000 થી ઓછી રકમની પર્સનલ લોનમાં ડિફોલ્ટ રેટ વધીને 6.4% સુધી પહોંચી ગયો છે. ફિનટેક લેન્ડર્સ દ્વારા ઝડપી લોન આપવાની દોડમાં ઘણીવાર ગ્રાહકની ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતાને નજરઅંદાજ કરવામાં આવે છે. ઘણા ગ્રાહકો પાસે એકસાથે અનેક લોન એકાઉન્ટ હોવાથી 'ઓવર-લેવરેજિંગ'નું જોખમ વધી ગયું છે.
ડિજિટલ અંડરરાઈટિંગ પર ભાર
પરંપરાગત રીતે પગારની સ્લિપ જોઈને લોન આપવાને બદલે, હવે લેન્ડર્સ UPI હિસ્ટ્રી, અકાઉન્ટ એગ્રીગેટર ફ્રેમવર્ક અને GST ડેટાનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સ દ્વારા ગ્રાહકની શાખ નક્કી કરવામાં આવી રહી છે, જે માઈક્રો-વેન્ચર્સ અને સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ માટે ફાયદાકારક છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
આગામી સમયમાં બેંકો અને NBFC ના શેરો માટે 'ક્વોલિટી ઓવર ક્વોન્ટિટી' મંત્ર મહત્વનો રહેશે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને અનસિક્યોર્ડ લોન બુકમાં GNPA (Gross Non-Performing Assets) રેશિયો પર નજર રાખવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની અનસિક્યોર્ડ લોન બાબતે કોઈ નવી ગાઈડલાઈન આવે છે કે કેમ, તે સેક્ટરની દિશા નક્કી કરશે.