ભારતમાં પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ ઈન્વેસ્ટમેન્ટમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. Q3 2026માં રોકાણ **46%** વધીને **$17.1 અબજ** થયું છે, જેમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરનો મોટો ફાળો રહ્યો છે.
ભારતીય બજારમાં પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી (PE) અને વેન્ચર કેપિટલ (VC) રોકાણની ગતિમાં મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો છે. વર્ષ 2026ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં રોકાણનો આંકડો $17.1 અબજ પર પહોંચ્યો છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ 46% વધુ છે. ખાસ કરીને રોકાણકારો હવે નાના ટ્રેડિશનલ ઈક્વિટી ડીલ્સને બદલે મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. જ્યાં શુદ્ધ વેન્ચર કેપિટલ અને પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી પ્રવૃત્તિમાં **2%**નો ઘટાડો થયો છે અને તે $8.5 અબજ રહી છે, ત્યાં સામે પક્ષે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિયલ એસ્ટેટ રોકાણ **182%**ના તોફાની ઉછાળા સાથે $8.6 અબજ પર પહોંચ્યું છે.
મોટા ડીલ્સનો દબદબો
ભલે ડીલ્સની સંખ્યામાં **9%**નો ઘટાડો થયો હોય અને માત્ર 348 ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાયા હોય, પરંતુ મોટા રોકાણોને કારણે કુલ વેલ્યુ ખૂબ ઊંચી રહી છે. કુલ રોકાણના 76% હિસ્સો માત્ર 36 મોટા ડીલ્સ દ્વારા આવ્યો છે. KKR દ્વારા $1.4 અબજમાં કરવામાં આવેલ 'Medicover India'નું એક્વિઝિશન આ ટ્રેન્ડનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો સુરક્ષિત અને વ્યૂહાત્મક એસેટ્સ પાછળ દોડી રહ્યા છે.
એક્ઝિટમાં મુશ્કેલી અને આર્થિક પડકારો
એક તરફ રોકાણ આવી રહ્યું છે, પરંતુ રોકાણકારો માટે પ્રોફિટ બુક કરવાની એટલે કે 'એક્ઝિટ' લેવાની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ બની રહી છે. કુલ ડાઈવેસ્ટમેન્ટ (Divestment) 24% ઘટીને $10.4 અબજ નોંધાયું છે. RBI ના રેપો રેટ હાઈક્સ, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને મોંઘા દેવાને કારણે રોકાણકારો વધુ સાવધ બન્યા છે. હવે બજારમાં માત્ર મજબૂત પ્રોફિટ માર્જિન ધરાવતી કંપનીઓ જ રોકાણકારોને આકર્ષી શકે છે. જોકે, ફંડ એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા સ્થિર રહી છે અને 32 ફંડ્સ દ્વારા $6.4 અબજ ઊભા કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 'NIIF Infrastructure Fund II'ના $2 અબજનો સમાવેશ થાય છે.