ભારતમાં પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ રોકાણે ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં **$8.02 અબજ**નો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. આ તોફાની તેજીનું મુખ્ય કારણ Fairfax Financial દ્વારા IDBI Bank માં કરાયેલ **$5.6 અબજ**નું રોકાણ છે, જોકે આ ડીલ પ્રાઈસિંગ અને રેગ્યુલેટરી વિવાદોને કારણે ચર્ચામાં છે.
ભારતમાં પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ રોકાણનો પ્રવાહ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં $8.02 અબજના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે આ વર્ષનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન છે. આ આંકડા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ કેનેડાની Fairfax Financial Holdings દ્વારા IDBI Bank માં 60.72% હિસ્સો ખરીદવાની ડીલ છે. આ ડીલનું મૂલ્ય લગભગ ₹52,878 કરોડ અથવા $5.6 અબજ છે, જે તાજેતરના સમયમાં ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરમાં વિદેશી રોકાણનો સૌથી મોટો સોદો માનવામાં આવે છે. આ સોદાને કારણે ૨૦૨૬ના પ્રથમ ૧૦ મહિનામાં કુલ રોકાણ $39.77 અબજ પર પહોંચ્યું છે, જે ૨૦૨૫ના આખા વર્ષના $39.07 અબજના આંકડાને પણ વટાવી ગયું છે.
રોકાણકારોમાં ચિંતા અને શેરના ભાવમાં ઘટાડો
જોકે, આ મોટા આંકડા છતાં IDBI Bank ના શેરના ભાવમાં 7.5% જેટલો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. બજારની આ નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા પાછળનું મુખ્ય કારણ શેરની ઓફર પ્રાઈસ ₹81 છે, જે હાલના માર્કેટ ભાવ કરતા ડિસ્કાઉન્ટ પર છે. આ વેલ્યુએશનને લઈને માઈનોરિટી શેરહોલ્ડર્સમાં અસમંજસ અને ડરનો માહોલ છે.
રેગ્યુલેટરી અવરોધો અને ચેલેન્જીસ
આ ડીલ હવે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) અને કોમ્પિટિશન કમિશન ઓફ ઈન્ડિયા (CCI) ની મંજૂરીઓની રાહ જોઈ રહી છે. સૌથી મોટો પડકાર Fairfax Financial માટે CSB Bank માં તેમના હાલના રોકાણ અને IDBI Bank વચ્ચેનો 'રેગ્યુલેટરી ઓવરલેપ' છે. RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બે વર્ષની અંદર Fairfax એ કાં તો આ બંને સંસ્થાઓનું વિલીનીકરણ કરવું પડશે અથવા એકમાંથી હિસ્સો વેચવો પડશે. આ ઉપરાંત, બિડિંગ પ્રક્રિયામાં ગવર્નન્સના પ્રશ્નો અને સંસદીય તપાસની માંગણીએ અનિશ્ચિતતામાં વધારો કર્યો છે.
અન્ય સેક્ટરમાં પણ રોકાણ
ઓક્ટોબરમાં માત્ર બેંકિંગ જ નહીં, પરંતુ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં પણ મોટું રોકાણ જોવા મળ્યું છે. KKR એ PETRONAS ની રિન્યુએબલ એનર્જી યુનિટ Gentari માં $632 મિલિયન અને Brookfield એ ESR India માંથી $450 મિલિયનનું પોર્ટફોલિયો ખરીદ્યું છે. આ સૂચવે છે કે ગ્રોથ-સ્ટેજ સ્ટાર્ટઅપ્સ કરતા મોટા ઈન્સ્ટિટ્યુશનલ પ્લેયર્સ હવે લાંબા ગાળાના સ્ટ્રેટેજિક પ્રોજેક્ટ્સ પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યા છે.