ભારતની NBFC કંપનીઓના રિટેલ લોન પોર્ટફોલિયોમાં જુલાઈ **2026** સુધીમાં **21.4%** નો વધારો નોંધાયો છે, જેમાં ગોલ્ડ લોનનો ફાળો **68.5%** જેટલો મોટો રહ્યો છે. જોકે, RBI ના સંભવિત નિયમો અને બેંકો સાથેની વધતી સ્પર્ધા રોકાણકારો માટે ચિંતાનું કારણ બની શકે છે.
સ્પેશિયલાઈઝ્ડ લેન્ડિંગ તરફ ઝુકાવ
NBFC સેક્ટરે સ્મોલ-ટિકિટ લેન્ડિંગમાં પોતાનું પ્રભુત્વ જમાવ્યું છે. જ્યાં પરંપરાગત બેંકો પહોંચી શકતી નથી, ત્યાં ડિજિટલ-ફર્સ્ટ એપ્રોચ અને ઝડપી પ્રોસેસને કારણે NBFCs ગ્રાહકોને આકર્ષવામાં સફળ રહી છે. પર્સનલ લોન અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ સેક્ટરમાં તેમનો દબદબો સતત વધી રહ્યો છે.
બેંક અને NBFC વચ્ચેનું જોડાણ
જોકે બજારમાં સ્પર્ધા દેખાય છે, પરંતુ વાસ્તવમાં બેંકો અને NBFCs એકબીજાના પૂરક છે. બેંકો દ્વારા કરવામાં આવતી સિક્યોરિટાઈઝેશન (Securitization) પ્રક્રિયા NBFCs માટે ફંડિંગનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. આનાથી બેંકો સીધા જોખમ લીધા વિના રિટેલ સેગમેન્ટમાં હાજરી જાળવી રાખે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણીની ઘંટડી
ગ્રોથના આંકડા ભલે આકર્ષક લાગે, પણ રોકાણકારોએ બે મુખ્ય બાબતો પર ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
- RBI ની નજર: રિવોલ્વિંગ ક્રેડિટ અથવા 'ફ્લેક્સી-લોન' પર RBI દ્વારા કોઈ પણ પ્રકારના કડક નિયમો આવે તો તેની સીધી અસર NBFCs ના પ્રોફિટ પર પડી શકે છે.
- સ્પર્ધા: પબ્લિક સેક્ટર બેંકો હવે હાઉસિંગ જેવા પ્રાઈમ સેગમેન્ટમાં આક્રમક રીતે ઉતરી છે, જે NBFCs ના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, લોન બુકનું ક્વોલિટી ચેકિંગ અને ક્રેડિટ કોસ્ટ આવનારા સમયમાં મહત્વના ફેક્ટર સાબિત થશે.