ભારતીય નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFCs) માટે જુલાઈ **2026** સુધીના આંકડા ઉત્સાહજનક છે. ગોલ્ડ લોનનો પોર્ટફોલિયો વાર્ષિક ધોરણે **68.5%** વધીને **₹3.54 લાખ કરોડ**ના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જેનું મુખ્ય કારણ વધતા સોનાના ભાવ છે.
સોનાના વધતા ભાવ અને ગ્રાહકોની બદલાતી આર્થિક પસંદગીને કારણે ભારતમાં ગોલ્ડ લોન માર્કેટમાં તેજીનો માહોલ છે. જુલાઈ 2026 ના આંકડા મુજબ, NBFC સેક્ટરમાં ગોલ્ડ લોનનો આંકડો ₹3.54 લાખ કરોડને પાર કરી ગયો છે. લોકો હવે પોતાની કિંમતી ધાતુ વેચવાને બદલે તેને ગીરો મૂકીને તરલતા (liquidity) મેળવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.
તેજી પાછળના મુખ્ય કારણો
સોનાના ભાવમાં સતત વધારો થવાથી ગ્રાહકોને તેમની જ્વેલરી પર વધુ લોન મળી રહી છે. આ સુવિધા ખાસ કરીને નાના ઉદ્યોગસાહસિકો અને વ્યક્તિગત કામ માટે ઝડપી વર્કિંગ કેપિટલની જરૂરિયાત ધરાવતા લોકો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ છે. અનસિક્યોર્ડ લોનની સરખામણીએ ગોલ્ડ લોન પ્રોસેસિંગમાં ઝડપી હોવાથી NBFCs એ માર્કેટ શેર ઝડપથી મેળવ્યો છે.
RBI ના કડક નિયમો અને પાલન
સેક્ટરની આ વૃદ્ધિની સાથે નિયમનકારી પડકારો પણ વધ્યા છે. એપ્રિલ 2026 થી Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા ગોલ્ડ લેન્ડિંગ માટે નવું માળખું અમલી બનાવાયું છે. જેમાં Loan-to-Value (LTV) રેશિયો, વેલ્યુએશન પદ્ધતિ અને હરાજીની પ્રક્રિયાને પ્રમાણિત કરવામાં આવી છે. હવે Muthoot Finance અને Manappuram Finance જેવી મોટી કંપનીઓ માટે આ નવા કમ્પ્લાયન્સ ધોરણોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે, જે તેમની કામગીરીના ખર્ચને અસર કરી શકે છે.
માર્કેટ રિસ્ક અને ચેતવણી
બેંકો પાસે હાલ ₹5.52 લાખ કરોડનો ગોલ્ડ લોન બુક છે, જે NBFC કરતા વધારે છે. જોકે, ઓક્ટોબર 2026 માં RBI દ્વારા રેપો રેટ વધારીને 5.5% કરાતા લોન લેવાની કિંમત વધી છે. આ સિવાય, જો સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો આવે તો લોન ડિફોલ્ટ થવાનું જોખમ વધી જાય છે. ઉપરાંત, કેટલાક લોન લેનારાઓ જૂનું દેવું ચૂકવવા નવી લોન લઈ રહ્યા હોવાની ચિંતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જે ભવિષ્યમાં એસેટ ક્વોલિટી માટે જોખમી બની શકે છે.