ભારતમાં ફોર્મલ ક્રેડિટ એક્સેસ **2017** થી બમણી થઈને માર્ચ **2026** સુધીમાં **74%** પર પહોંચી છે. રિટેલ લોન પોર્ટફોલિયોમાં **19.2%** ના વધારા સાથે તે **₹179 લાખ કરોડ** થયો છે, પરંતુ નવા લેણદારોના પ્રવેશ સાથે એસેટ ક્વોલિટીને લઈને ચિંતા વધી છે.
ભારતની નાણાકીય વ્યવસ્થામાં છેલ્લા નવ વર્ષોમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. માર્ચ 2017 માં જે ક્રેડિટ પેનિટ્રેશન માત્ર 35% હતું, તે માર્ચ 2026 માં વધીને 74% ના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે કરોડો ભારતીયો હવે અનૌપચારિક સ્ત્રોતોને બદલે બેંકિંગ સિસ્ટમ તરફ વળ્યા છે. જૂન 2026 ના ક્વાર્ટરમાં દેશનો કુલ રિટેલ ક્રેડિટ પોર્ટફોલિયો ₹179 લાખ કરોડ રહ્યો છે, જે વાર્ષિક ધોરણે 19.2% ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.\n\n### વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણો\n\nઆ તેજી પાછળ નવા લેણદારોનો મોટો ફાળો છે. નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં, ફર્સ્ટ-ટાઈમ લેણદારોમાં કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ લોન્સનું પ્રમાણ 46% જેટલું રહ્યું છે. ડિજિટલ લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મ્સ અને ઈઝી પોઈન્ટ-ઓફ-સેલ ફાઈનાન્સિંગને કારણે ઓછા ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ધરાવતા ગ્રાહકો માટે લોન મેળવવી ખૂબ જ સરળ બની ગઈ છે. આ સિવાય ગોલ્ડ લોન અને પર્સનલ લોન પણ નવા ગ્રાહકોને આકર્ષવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.\n\n### ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં વિસ્તરણ\n\nમાત્ર મોટા શહેરો જ નહીં, પરંતુ નાના શહેરોમાં પણ લોનનો વ્યાપ વધ્યો છે. બેંકો અને NBFCs હવે ટિયર-2 અને ટિયર-3 બજારો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જેના કારણે ટુ-વ્હીલર અને કન્ઝ્યુમર લોન્સમાં સતત સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે.\n\n### વધતા જોખમો અને પડકારો\n\nઝડપી વૃદ્ધિ સાથે કેટલાક ગંભીર પડકારો પણ સામે આવ્યા છે. ખાસ કરીને અનસિક્યોર્ડ પર્સનલ લોન અને માઈક્રોફાઈનાન્સ પોર્ટફોલિયોમાં સ્ટ્રેસ વધી રહ્યો છે. નવા ગ્રાહકો પાસે લોન હિસ્ટ્રીનો અભાવ હોવાથી તેમની રીપેમેન્ટ ક્ષમતા પર જોખમ રહેલું છે. આ ઉપરાંત, લોન અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ વચ્ચેનો મોટો તફાવત ઘણી નાણાકીય સંસ્થાઓના કોસ્ટ ઓફ ફંડ્સ પર દબાણ વધારી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન પર પડી શકે છે.