ભારતીય બેંકિંગમાં ડિજિટલ ક્રાંતિ: BAANKNET અને DBCP લોન્ચ, નાણાકીય સમાવેશ પર મોટું ફોકસ

BANKINGFINANCE
Whalesbook Logo
AuthorSurbhi Gupta|Published at:
ભારતીય બેંકિંગમાં ડિજિટલ ક્રાંતિ: BAANKNET અને DBCP લોન્ચ, નાણાકીય સમાવેશ પર મોટું ફોકસ
Overview

નાણાકીય સેવા વિભાગ (DFS) દ્વારા ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરમાં નાણાકીય સમાવેશ (Financial Inclusion) અને ડિજિટલ કાર્યક્ષમતાને વેગ આપવા માટે એક મોટું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. DFS સચિવ M. Nagaraju એ PSB Alliance ની વાર્ષિક સ્ટ્રેટેજી મીટ 2026 માં BAANKNET મોબાઈલ એપ અને ડિજિટલ બેલેન્સ કન્ફર્મેશન પ્લેટફોર્મ (DBCP) લોન્ચ કર્યું છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય બેંકો દ્વારા જપ્ત કરાયેલી મિલકતોની હરાજી (Property Auctions) ની પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો અને ઓડિટ પ્રક્રિયામાં કાર્યક્ષમતા લાવવાનો છે. સાથે સાથે, બેંકિંગ સેવાઓથી વંચિત લોકો સુધી ક્રેડિટ પહોંચાડવા પર પણ મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.

ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સનો શુભારંભ

DFS સચિવ M. Nagaraju એ જણાવ્યું કે BAANKNET મોબાઈલ એપ બેંકો દ્વારા કબજે કરાયેલી મિલકતોની રાષ્ટ્રવ્યાપી હરાજી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને સુલભ બનાવશે. આ એપ દ્વારા, દેશભરમાં ક્યાંયથી પણ બેંકની સંપત્તિઓની ચકાસાયેલ માહિતી મેળવી શકાશે, જેનાથી સંપત્તિ પુનઃપ્રાપ્તિ (Asset Recovery) ની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે અને વધુ લોકો મિલકત ખરીદીમાં ભાગ લઈ શકશે. આ પહેલ બેંકિંગ ઇકોસિસ્ટમમાં કાર્યક્ષમતા અને પારદર્શિતા વધારવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવશે.

બીજી તરફ, ડિજિટલ બેલેન્સ કન્ફર્મેશન પ્લેટફોર્મ (DBCP) ઓડિટ પ્રક્રિયામાં મેન્યુઅલ વેરિફિકેશન (Manual Verification) ની જરૂરિયાતને દૂર કરશે. આનાથી ઓડિટની કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે અને ભૂલોની શક્યતા ઘટશે. આ બંને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ બેંકિંગ ક્ષેત્રના આધુનિકીકરણ અને ટેકનોલોજીના ઉપયોગ તરફ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.

નાણાકીય સમાવેશ અને ક્રેડિટની પહોંચ વિસ્તૃત કરવી

સચિવ Nagaraju એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે દેશની મોટી વંચિત વસ્તી (Unbanked Population) માટે સમાવેશી ક્રેડિટ વ્યૂહરચના (Inclusive Credit Strategies) વિકસાવવી અત્યંત જરૂરી છે. તેમણે ભારતના પ્રમાણમાં નીચા ક્રેડિટ-ટુ-જીડીપી રેશિયો (Credit-to-GDP Ratio) નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે આર્થિક વિકાસ માટે એક મુખ્ય ફોકસ ક્ષેત્ર છે. તેમણે PSB Alliance ને નાના બેંકોને સામાન્ય ડિજિટલ ધિરાણ ઉકેલો (Common Digital Lending Solutions) ઓફર કરવા અને તેમના શેર્ડ સર્વિસ ઇકોસિસ્ટમ (Shared Service Ecosystem) ને વિસ્તૃત કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા. આનાથી નાની બેંકોનો ખર્ચ ઘટશે અને તેઓ વધુ ગ્રાહકોને સેવા આપી શકશે. 'વિકસિત ભારત' 2047 ના લક્ષ્યાંકને પહોંચી વળવા માટે નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ (NBFCs) ની ભૂમિકાને પણ સ્વીકારવામાં આવી.

બેંકિંગ ક્ષેત્રની મજબૂતી અને ભવિષ્યની દિશા

નાણાકીય સિસ્ટમની સ્થિતિ અંગે સકારાત્મક મૂલ્યાંકન આપતાં, Nagaraju એ જણાવ્યું કે ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર હાલમાં ખૂબ મજબૂત સ્થિતિમાં છે. તેમણે નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPAs) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો દર્શાવીને 0.47% નો આંકડો રજૂ કર્યો, જે સિસ્ટમની સ્થિરતામાં વિશ્વાસ વધારે છે. આ ઉપરાંત, ક્રેડિટ ગ્રોથ (Credit Growth) આશરે 12% અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ (Deposit Growth) લગભગ 10% ની તંદુરસ્ત ગતિએ આગળ વધી રહ્યો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે બેંકિંગ વાતાવરણ આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને કોર્પોરેટ ધિરાણની જરૂરિયાતોને ટેકો આપવા માટે સારી રીતે તૈયાર છે. આ નાણાકીય ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા પર ભાર, બજેટના તે લક્ષ્યાંકો સાથે સુસંગત છે જે રાષ્ટ્રીય વિકાસ માટે નિર્ણાયક મોટી કોર્પોરેટ પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડવાની બેંકોની ક્ષમતાને વધારવા માંગે છે.

Disclaimer:This content is for educational and informational purposes only and does not constitute investment, financial, or trading advice, nor a recommendation to buy or sell any securities. Readers should consult a SEBI-registered advisor before making investment decisions, as markets involve risk and past performance does not guarantee future results. The publisher and authors accept no liability for any losses. Some content may be AI-generated and may contain errors; accuracy and completeness are not guaranteed. Views expressed do not reflect the publication’s editorial stance.